1047 (Part 1/10 series) Why Sanskrit Vyasa Mahabhagavata, 7th Canto has not mentioned "Ayodhya" as a place of pilgrimage?

Clarfication: Primarily, I am a student of History, having completed my PG after my retirement from Banking Profession. I greatly appreciate our mythologies and scriptures. At the sametime, I feel that there is a need for Indians to become truth seekers instead of continuing as blind believers throughout their lives. I believe that Valmiki Ramayana has many components of history, which can be picked up after eliminating elements of fantasy such as Pushpaka Aircraft. In the same way, Vyasa Mahabharata and Vyasa Mahabhagavata seem to have many components of history, which can help us in making comparisons of one Century with another Century, and arrive at features of evolution of Indian Culture, such as places of pilgrimage. AyOdhya (also called sAkEt etc.) the birth place of Lord Shri Rama is one place which is hidden under the Earthy Mounds of Archaeological Sites. The AyOdhya may be the Phyzabad Ayodhya in U.P., or some other place in Bihar, Jharkhand.

VyAsa Mahabhagavata Sanskrit Language, 7th Canto (saptama skantha), Verses 30 to 33.
saramsi pushkarAdini
kshetrANy arhASritAny uta
kurukshetram gaya-Sirau
prayAgau pulahASramau
naimisham phAlgunam setuu
prabhAso atha kuSa-sthali
vArANasi madhu-puri
pampA bindu-saras tathA
nArAyaNASramo nandA
sitA-rAmASramAdayau
sarve kulAcalA rAjan
mahendra-malayAdayau
ete puNyatamA deSA
harer arcASritAS ca ye
etAn deSAn nisheveta
Sreyas-kAmo hy abhikshNaSau
dharmo hy atrehitau pumsam
sahasrAdhi-phalodayau

To save my labor, I am giving below the English Translation of the above verses, courtesy: Late Shrila Prabhupada of Harekrishna Movement

saramsi—lakes; pushkara-Adini—such as Pushkara; kshetrANi—sacred places (like Kurukshetra, GayAkshetra and JagannAtha Puri); arha—for worshipable, saintly persons; ASritAni—places of shelter; uta—celebrated; kurukshetram—a particular sacred place (dharma-kshetra); gaya-Sirau—the place known as GayA, where GayAsura took shelter of the lotus feet of Lord VishNu; prayAgau—Allahabad, at the confluence of the two sacred rivers Ganges and YamunA; pulaha-ASramau—the residence of Pulaha Muni; naimisham—the place known as NaimishAraNya (near Lucknow); phAlgunam—the place where the PhAlgu River flows; setuu—Setubandha, where Lord RAmacandra constructed a bridge between India and LaìkA; prabhAsau—PrabhAsakshetra; atha—as well as; kuSa-sthali—DvAravati, or DvArakA; vArANasi—Benares; madhu-puri—MathurA; pampA—a place where there is a lake called PampA; bindu-sarau—the place where Bindu-sarovara is situated; tathA—there; nArAyaNa-ASramau—known as BadarikASrama; nandA—the place where the NandA River flows; sitA-rAma—of Lord RAmacandra and mother SitA; ASrama-Adayau—places of shelter like CitrakUTa; sarve—all (such places); kulAcalAu—hilly tracts of land; rAjan—O King; mahendra—known as Mahendra; malaya-Adayau—and others, like MalayAcala; ete—all of them; puNya-tamAu—extremely sacred; deSAu—places; hareu—of GOD ; arca-ASritAu—places where the Deity of RAdhA-KrishNa is worshiped (such as big American cities like New York, Los Angeles and San Francisco, and European cities like London and Paris, or wherever there are centers of KrishNa consciousness); ca—as well as; ye—those which; etAn deSAn—all these countries; nisheveta—should worship or visit; Sreyau-kAmau—one who desires auspiciousness; hi—indeed; abhikshNaSau—again and again; dharmau—religious activities; hi—from which; atra—in these places; ihitau—performed; pumsAm—of the persons; sahasra-adhi—more than a thousand times; phala-udayau—effective.

The sacred lakes like Pushkara and places where saintly persons live, like Kurukshetra, GayA, PrayAga, PulahASrama, NaimishAraNya, the banks of the PhAlgu River, Setubandha, PrabhAsa, DvArakA, VArANasi, MathurA, PampA, Bindu-sarovara, BadarikASrama [NArAyaNASrama], the places where the NandA River flows, the places where Lord RAmacandra and mother SitA took shelter, such as CitrakUTa, and also the hilly tracts of land known as Mahendra and Malaya—all of these are to be considered most pious and sacred. Similarly, places outside India where there are centers of the KrishNa consciousness movement and where RAdhA-KrishNa Deities are worshiped must all be visited and worshiped by those who want to be spiritually advanced. One who intends to advance in spiritual life may visit all these places and perform ritualistic ceremonies to get results a thousand times better than the results of the same activities performed in any other place.

In these verses and in verse twenty-nine, stress is given to one point: harer arcASritAS ca ye or harer arcA. In other words, any place where the Deity of GOD is worshiped by devotees is most significant. The KrishNa consciousness movement is giving the population of the entire world a chance to take advantage of KrishNa consciousness through the ISKCON centers, where one may perform Deity worship and chant the Hare KrishNa mahA-mantra and in this way obtain results with effectiveness increased a thousand times. This constitutes the best welfare activity for human society. This was Sri Caitanya MahAprabhu's mission as it was predicted by Him in the Caitanya-bhAgavata (Antya 4.126):

prithivite Ache yata nagarAdi-grAma
sarvatra pracAra haibe mora nAma

Sri Caitanya MahAprabhu wanted the Hare KrishNa movement, with installed Deities, to spread to every village and town in the world, so that everyone in the world might take advantage of this movement and become all-auspicious in spiritual life. Without spiritual life, nothing is auspicious. MoghASA mogha-karmANo mogha gnAnA vicetasau (Bg. 9.12). No one can become successful in fruitive activities or speculative knowledge without being KrishNa conscious. As recommended in the SAstras, everyone should be very eagerly interested in taking part in the KrishNa consciousness movement and understanding the value of spiritual life.

I am not a supporter or hater of Harekrishna Movement.

ybrao-a-donkey's personal view, not intended to be imposed on others

In the above list of places of pilgrimages, we do not find the name of Ayodhya or the Birth place of Shri Rama. There is a reference to Sita Rama Ashrama (Hermitage of Sita, Rama and Lakshmana during their Forest Exile). Shrila Prabhudasa has also mentioned above ChitrakooTa which is on the boundary of Uttar Pradesh and Madhya Pradesh. But these three verses, why they have ignored Ayodhya?

At the time of Evolution of Vyasa Mahabhagavata as a scripture i.e. probably the Gupta Period i.e.the 3rd & 4th Centuries A.D., which is also considered as a Golden Age for India. Were Chandra Gupta-I, Samudra Gupta, Chandra Gupta-2 aware of the Existence of Ayodhya as the Birth place of Shrirama and as a place of pilgrimage?

Only 10% completed. Shall come back, continue adding, deleting, modifying.

573 References to Andhras in Sanskrit Vyasa Mahabharata संस्कृत व्मयास महाभारत में आंध्रों के प्रसक्ती సంస్కృత వ్యాస మహాభారతంలో ఆంధ్రుల ప్రసక్తి

How to make use of the Telugu Script Sanskrit Vyasa Mahabharata Epic provided by you? आप से बनाया हुआ तॆलुगु लिपी में व्यास महा भारत अन्वेषण गवाक्ष को कैसा उपयोग करना ? మీచే ఏర్పాటు చేయబడిన సంస్కృత వ్యాస మహాభారతం మూల గ్రంధం తెలుగు లిపి అన్వేషణను ఎలా వాడటం ?

Answer जवाब జవాబు

When you click the link provided IN THE SIDE-BAR, for Telugu Script Sanskrit Vyasa Mahabharata search, a separate page will open with the following words మీరు ప్రక్కన సైడ్ బార్ లో ఇవ్వబడిన తెలుగు లిపి వ్యాస సంస్కృత భారతం లింకును క్లిక్ చేసినపుడు ఆపేజీ తెరుచు కుంటుంది. అందులో ఈక్రింది విధంగా ఉంటుంది. (దీనిని అవసరానుగుణంగా ఇంకా మార్చచ్చు:--.

This is Vyasa Sanskrita Mahabharata search. ఇది వ్యాస మహాభారతం సంస్కృత మూలంలో అన్వేషణ. శ్లోక తాత్పర్యాలు లేవు. Enter word-s phrase-s to search. Type in Telugu script only. Or paste Telugu script words. Type rare words. Common words will give you thousands of results. Keep in mind Sanskrita Sandhis and practices, and not Telugu practices.

In the following example, I have typed "ఆంధ్ర" and got the following results. అన్వేషణ బాక్స్ లో నేను ఆంధ్ర అనే పదాన్ని టైప్ చేసి ఈ క్రింది ఫలితాలను పొందాను.

Result No. 1:--, Book No., Chapter No., Verse No. in the Chapter, Verse No. in the entire Epic, then the verse= 3-191-34

ఆంధ్రాః శకాః పులిందాశ్చ యవనాశ్చ నరాధిపాః।
కాంభోజా బాహ్లికాః శూరాస్తథాఽఽభీరా నరోత్తమా .

Result No. 2:--, Book No., Chapter No., Verse No. in the Chapter, Verse No. in the entire Epic, then the verse= 5-140-25.

36601. పురోగమాశ్చ తే సంతు ద్రవిడాః సహకుంతలైః।
ఆంధ్రాస్తాలచరాశ్చైవ చూచుపా వేణుపాస్తథా .

Result No. 3:--, Book No., Chapter No., Verse No. in the Chapter, Verse No. in the entire Epic, then the verse= 8-77-19. 58723. ఆంధ్రకాశ్చ పులిందాశ్చ కిరాతాశ్చోగ్రవిక్రమాః।
ంలేచ్ఛాశ్చ పర్వతీయాశ్చ సాగరానూపవాసినః.

Result No. 4:--, Book No., Chapter No., Verse No. in the Chapter, Verse No. in the entire Epic, then the verse= 12-206-45.

73224. దక్షిణాపథజన్మానః సర్వే కరభృతస్తవ
ఆంధ్రాః పులిందాః శవరాశ్చూచుపా మద్రకైః సహ.

OBSERVATIONS टिप्पणी గమనించినది

The context in which the Vyasa Mahabharata referred to Andhras (Telugu speaking people might have perhaps been called Andhras in those days), we are going to discuss shortly.

व्यास महाभारत में आंध्र महाजन या जाती (शायद तॆलुगु भाषा भाषण करने वाले लोग), किस अवसर पर यह पद उपयोग किया गया है, इस के बारे में मै, थोडे दिनों में विवरण दॆने के लिये कोशिश करता हूँ।

వ్యాస మహాభారతంలో , ఏఏ సందర్భాలలో ఈ ఆంధ్రుల ప్రసక్తి వచ్చింది (తెలంగాణ వారి దృష్టిలో ఆంధ్రులు అంటే రాయల సీమ మరియు కోస్తాలో నివసించే వాళ్ళే. అనే తెలంగాణలో కెసీఆర్ అండ్ కో చేత ప్రేరేపించబడిన వారి ద్వేషాన్ని వారినే ఉంచుకోనిద్దాము. మనము విశాలంగా ఆలోచిద్దాము.) అనే విషయాన్ని త్వరలో వివరించటానికి ఈగాడిద ప్రయత్నించగలడు.
Incomplete. सशेेष. ఇంకా ఉంది.

570 Did truthful, forbearing, patient, discriminating, dispassionate, God devotee YudhishThira gamble betting his employees or his slaves? क्या सत्यवान, क्षमावान, सहनशील, विचक्षणाशील, दैवभक्त युधिष्ठिर, शकुनि से द्यूत में अपने नौकरों को बॆट्टिंग किया या अपने स्लेव्स को बॆट्टिंग किया ? మన సత్యవాన్, క్షమావాన్, సహనశీల, విచక్షణాశీల, దైవభక్త ధర్మరాజుగారు శకునితో ఆడిన జూదంలో తన నౌకర్లను పణంగా పెట్టాడా లేక బానిసలను పణంగా పెట్టాడా ?

What sort of man are you? Of all the incidents of Yudhisthira's life, you remember only his seeing hell. You don't remember his truthfulness, his forbearance, his patience, his discrimination, his dispassion, his devotion to God.' I was about to say many more things, when Hriday stopped my mouth. After a little while Jatindra left the place, saying he had some other business to attend to. It isn't good to be clever. The crow is very clever, but it eats others filth.'

... At my blog No.Click to go to http://sankaracharyayb.blogspot.com/search/label/008', Shri Ravi commented as under (part of the comment is quoted below) citing what Shri Ramakrishna Paramahamsa said to one of his devotees by name Jatin :--

This made me very angry. I said to him: 'What sort of man are you? Of all the incidents of Yudhisthira's life, you remember only his seeing hell. You don't remember his truthfulness, his forbearance, his patience, his discrimination, his dispassion, his devotion to God.' I was about to say many more things, when Hriday stopped my mouth.

After a little while Jatindra left the place, saying he had some other business to attend to.

2.It isn't good to be clever. The crow is very clever, but it eats others filth.'

3.The right intelligence is that through which one attains God; but the intelligence that enables one to become a deputy magistrate or a lawyer, or to acquire a house, is a mean intelligence. It is like thin and watery curd, which merely soaks flattened rice but does not add any flavour to it. It is not like thick, superior curd. But the intelligence through which one attains God is like thick curd." ...

ybrao-a-donkey's humble views. You need not agree with me. You have every right to express your views and criticise me. Welcome. वैबीराव गधे के विनम्र राय। आप मुझ से सहमत होने के निर्बंध नहीं है। आप को अपने अभिप्रायों को व्यक्त करने के और मुझे खुरदा पकडने के सभी हक हैं। स्वागत. వైబీరావు గాడిద వినమ్ర వ్యాఖ్య. మీరు నాతో ఏకీభవించవలసిన నిర్బంధం లేదు. మీ అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేసే స్వేఛ్ఛ, నన్ను విమర్శించే అన్ని హక్కులు మీకున్నాయి. స్వాగతం.
Just as people are afraid of exploring and speaking truth about Ramakrishna Paramahamsa, and Swami Vivekananda, people are equally afraid of thinking or exploring about YudhishThira (dharma rAja). Shri Ramakrishna Paramahamsa in the above quote, is very convinced about the discriminative abilities of Yudhishthira. This is probably because his convictions are based on anecdotes he heard from preachers and discoursers (ప్రవచనకర్తలు प्रवचनकार). We shall see from Vyasa's Sanskrit Mahabharata:-

Vyasa MahabhArata , Sabha Parva (Book 2 dealing with Assemblies), Chapter 85 (deals with the betting and gambling process between YudhishThira and Sakuni), verses 17 to 19.

Sanskrit verses in Roman Script.

Satam dAsI sahasrANi taruNyO hEma bhadrikAha
kambu kEyUra dhAriNyO nishka kamThyaha svalamkritAha

mahArha mAlyAbharaNAha suvastrAs candanOkshitAha
maNIn hEma ca bibhratas catuh shashTi viSAradAha

anusEvAm carantI mAh kuSalAn nritta sAmasu-
snAtakAnAm amAtyAnAm ragnAm ca mama SAsanAt.
E tad rAjan mama dhanam tEna dIvyAm aham tvayA.

శతం దాసీసహస్రాణి తరుణ్యో హేమభద్రికాః।
కంబుకేయూరధారిణ్యో నిష్కకంఠ్యః స్వలంకృతాః॥ 2-85-17

మహార్హమాల్యాభరణాః సువస్త్రాశ్చందనోక్షితాః।
మణీన్హేమ చ బిభ్రత్యశ్చతుఃషష్టివిశారదాః॥ 2-85-18

అనుసేవాం చరంతీమాః కుశలా నృత్తసామసు।
స్నాతకానామ్ అమాత్యానాం రాజ్ఞాం చ మమ శాసనాత్।
ఏతద్రాజన్ మమ ధనం తేన దీవ్యాంయహం త్వయా॥ 2-85-19

In dEvanAgari script
शतं दासी सहस्राणि तरुण्यो हेम भद्रिकाः
कंबु केयूर धारिण्यो निष्क कंठ्यः स्वलंकृताः

महार्ह माल्या भरणाः सु वस्त्राश चंदनोक्षिताः
मणीन् हेम च बिभ्रत् यश चतुः षष्टि विशारदाः।

अनुसेवां चरंतीमाः कुशलान कृत्त सामसु-
स्नातकानाम अमात्यानां राज़ञां मम शासनात।

ए तद राजन मम धनं तेन दीव्यां अपं त्वया।

ENGLISH TRANSLATION OF THE ABOVE SANSKRIT VERSES BY KISHORE MOHAN GANGULY, slightly modified by me.

Yudhishthira said,--‴I have a hundred thousand serving-girls, all young, and decked with golden bracelets on their wrists and upper arms, and with coins round their necks and other ornaments, adorned with costly garlands and attired in rich robes, daubed with the sandal paste, wearing jewels and gold, and well-skilled in 64 arts, especially versed in dancing and singing, and who wait upon and serve at my command the celestials, the Snataka Brahmanas, and kings. With this wealth, I will stake with you !‴

How did 11th Century CE Telugu translator of Mahabharata, the great Nannaya mahAkavi handled this scene? నన్నయగారు శ్రీ మదాంధ్ర మహాభారతం, సభా పర్వంలో దీనిని ఎలా అనువదించారు.

వ. ఇట్లు యుధిష్ఠిరుండు బద్ధమత్సరుం డయి పెఱిగి యొండొండ యొడ్డుచు నిష్కసహస్ర భరితానేకాయుత కుండమండితంబు లయిన సువర్ణ భాండాగారంబులును, వజ్రవైదూర్య మరకత మౌక్తి కనీల ప్రవాళ పద్మరాగాది వివిధ శుద్ధ విపుల రత్న పరిపూర్ణంబు లైన రత్న భాండాగారంబులుం, బ్రత్యేకంబ పంచ ద్రోణ కాంచన సంచితంబు లయిన చతుశ్శత నిధులును మణికింకిణీ జాలాలంకృతంబు లయిన యసంఖ్యాతహయయూధంబులును, జాతరుప వరూథంబులుం, గనక కక్ష్యాకుథసనాథంబు లయిన మదాంధగంధసింధుర సందోహంబులుం, బరార్థ్యరత్నభూషితంబు లయిన యోషిత్సహస్రంబులును, ననుదినాతిథిజన భోజనపాత్ర హస్తులయిన శతసహస్ర పరిచారకులును నర్జునునకు జిత్రరథుం డిచ్చిన గంధర్వహయంబులందొట్టి దుగ్ధపాన శాలితండులఖాదనంబులం బెరుఁగుచున్న జాత్యశ్వా నేకాయుతంబులు, నజావి గోమహిష ఖర రాసభనివహంబులు నొక్కొక్క యొడ్డునన యొడ్డి యోటుపడినం జూచి విదురుండు ధృతరాష్ట్రునకు రహస్యంబున నిట్లనియె. 177

Vyasa, in Chapter 85 of Book 2 (Sabha parvam, Adhyayam 85) used 40 verses to describe how betting between Yudhishthira and Sakuni. Vyasa maintained a depictive drama. Nannaya, disposed off the whole process in seven lines of prose given above. Nannaya wrote yOshita sahasrambulu which means 1000 girls. Vyasa's verse 2-85-18 mentions 100,000 girls. Vyasa described them as apart from being decorated, and adorned, as experts in 64 arts. Nannaya condensed everything. Nannaya used one attribute to describe Yudhishthira: "baddha matsarunDu" = "one who is bound by envy". In my humble opinion, Nannaya should have either adhered to original of Vyasa or alternatively used the adjective "durASA baddhunDu" = "one who is bound by greed" which aptly describes YudhishThira's State of Mind at that time. Anyway these are all minor abherrations. It will be suffice to say that those who want to explore probable facts and truths should analyse Vyasa Mahabharata instead of depending on Indian Language translations.

Why I am writing this is, All India Radio (AkASa vANi), Vijayawada Station, is every Friday morning at 9.30 broadcasting a Mahabharata analysis program based on Telugu Bharatam. Better thing ought to have been: comparing both Vyasa and Andhra Mahabharatas.

Back to wreckless betting of 100,000 girls made by Yudhishthira: As ybrao-a-donkey my mind thinks on behalf of the working class. Okay, let Yudhishthira bet himself, his own brothers including his step-brothers, their common wife. We shall concede his right for the time being. But does Yudhishthira have a right to gamble with the lives of servant girls? Are they slaves? Are they bettable commodities?

Now, our Great Preacher Ramakrishna Paramahamsa says that Yudhishthira's truthfulness, his forbearance, his patience, his discrimination, his dispassion, his devotion to God were not seen by the visitor Hriday or Jatin.

This is not the sole instance of Yudhishthira lacking discriminating abilities, particularly when he is caught by covetousness a la Dhritarashtra. These negative instances outnumber the instances where Yudhishthira acted with equanimity and justice. One such rare positive instance is Yaksha prasnalu (Yaksha's Questions) episode in the Book of Forests (Aranya Parvam). These yaksha prasnalu were already dealt with in our blog post No. 153. Click to go to http;//problemsoftelugus.blogspot.com/search/label/153'. (To continue. सशेष. ఇంకా కొనసాగించాలి.)

553 Did YudhishThira's (dharmarAja's) aSvamEdha sacrificial animals include women and bulls? युधिष्ठिर (धर्मराज) के अश्वमेथ यज्ञ पशु में औरते और रिषभ भी थे ? యుధిష్ఠిరుడి (ధర్మరాజుగారి) అశ్వమేథ యాగంలో యజ్ఞ పశువులుగా స్త్రీలను, ఎద్దులను కూడ బలి ఇచ్చారా ?

People know that, during Asvametha sacrifice, a Royal horse is sent out across the country, inviting challengers to the Emperor's authority to bind the horse and be vanquished by the accompanying King's forces, or alternatively recognise and submit to the King's authority by worshipping the horse and giving gifts to the King. Few people know that not only the horse is sacrificed after its return to the Capital, apart from hundred of other animals, fishes and birds, tied to gold sacrificial posts called "yUpa sthambhAs". Bulls were also a part of the sacrificial animals in Yudhishthira's asvamEtha. What has now astonished this blog writer is, there is one verse in Mahabharata aSvamEtha parva (Book 14), which indicates that women might have been sacrificed, in addition to animals, birds and fishes.

जनता को यह पता है कि अश्वमेथ यज्ञ में महाराज के अश्व को देश संचार में भेजते हैं, उस अश्व के मुख पर एक फलक रखते हैं, महाराज के अधिकार को सवाल करना चाहनेवाले वीर, उस अश्व को बांद सकते हैं, और महाराज के सेनाओं के खिलाफ युध्ध करके उस सैन्य को हरा सकते हैं। नहीं तो, वे अश्व को पूजा करके, महाराज के गौरव में शुल्क भेजना होगा। लेकिन आम लोग को यह पता नहीं है कि, अश्वमेथ याग में, उस हय के साथ, कई अन्य पशु, पक्षी, जलचर भी बली की जाते थे। इन पशुओ को बली क्रतु पूर्ण होने तक स्वर्ण यूप स्तंभों से बांदते थे। युधिष्ठिर के अश्वमेथ याग में, अश्व के अलावा, अन्य जंतुओं के अलावा, रिषभ भी बली किये गये थे। आश्चर्यकर विषय यह है कि, व्यास महाभारत अश्वमेथ पर्व मं एक श्लोक है, जिस में यह संदेह भी उठता है, कि पशु पक्षी जलचरों के अलावा स्त्रियाँ भी बली किया गया होगा। यह सिर्फ अनुमान है। महा पंडित जन और इंडियन कौन्सिल आफ हिस्टारिकल रीसर्च इसके बारे में परिशोथन करना, और सत्य निर्धारण करना पडेगा।

లవకుశ వంటి సినిమాలను చూసిన సాధారణ ప్రజలకు, మహారాజులు అశ్వమేథ యాగాలలో, ఒక గొప్ప గుర్రం ముఖానికి ఒక ఫలకాన్ని కట్టి దేశమంతా వదులుతారని, మహారాజుయొక్క సార్వభౌమత్వాన్ని సవాల్ చేయదలుచుకున్న వీరులెవరైనా ఉంటే, ఆగుర్రాన్ని బంధించి, రాజు యొక్క సైన్యంతో పోరాడ వచ్చని ఆ ఫలకం మీద లిఖించి ఉంటుందని విదితమే. ఆతరువాత, ఆ గుర్రం అన్ని అడ్డంకులను దాటుకొని రాజధానికి తిరిగి వచ్చాక ఆ గుర్రాన్ని పూజిస్తారని కూడ తెలుసు. ఆతరువాత ఏమి జరుగుతుందనేదే ఎక్కువ మందికి తెలియదు. ఆ గుర్రాన్నే కాక , వందలకొద్దీ పశువులను, పక్షులను, చేపల వంటి జలచరాలను కూడ బలి ఇస్తారు. మనం వ్యాస విరచిత సంస్కృత మహాభారతాన్ని చూస్తే, మహాభారత యుధ్ధం జరిగాక ధర్మరాజు గారు అశ్వమేథ యాగం చేశారు. దానిలో యాగాశ్వాన్నే కాక, పశువులు, పక్షులు, జలచరాలే కాక ఎద్దులను కూడ బలి ఇచ్చినట్లు కనిపిస్తుంది. ఇంకా ఆశ్చర్య విషాదాలకు అనుమానం కలిగించే శ్లోకం ఒకటి కనిపిస్తుంది. దీనిలో స్త్రీలను బలి ఇచ్చారా అనే అనుమానం కలుగుతుంది. అయితే కేవలం ఒక్క శ్లోకంలొ ఉంది అనే అనుమానంతోనే మనం సంపూర్ణ నిర్ణయానికి రాలేము. ఈవిషయంపై సంస్కృతేతిహాసాలలో మహా పండితులు, ప్రభుత్వ సంస్థలైన ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ హిస్టారికల్ రీసర్చి వంటి వారు లోతుగా పరిశోథించి ఒక నిర్దిష్ట అభిప్రాయానికి వస్తే బాగుంటుంది.

Though there is no absolute proof, a verse in VyAsa Mahabharata in Sanskrit language, gives rise to some suspicion.

संपूर्ण साक्ष्य तो नहीं है, परन्तु व्यास महाभारत के एक श्लोक संदेह कारक दिख रहा है। సంపూర్ణమైన ఋజువు లేదుకానీ, వ్యాస మహాభారతం, అశ్వమేధ పర్వం లోని ఒక శ్లోకం అనుమానానికి తావిచ్చేదిగా ఉంది.

Vol 14. of Krishna DvaipAyana's (vyAsa) Sanskrit Mahabharata Epic of approx. 1,15,000 KumbhakONam version. Chapter 89. Verse Nos. 32 to 37. कृष्ण द्वैपायन के व्यस महाभारत. अश्वमेथ पर्व। श्लोक ३२ से ३७ तक. కృష్ణ ద్వైపాయన వ్యాసుడి సంస్కృత మహాభారతం, అశ్వమేథ పర్వం, 32 to 37 శ్లోకాలు.

Sanskrit language verses in Roman Script.

tE vya rAjanta rAjarshE bAsObhir upa SObhitAha|
mahEndrAnugatA dEva yathA saptarshibhir divi. 14-89-32.

ishTakAha kAncanIs chAtra cayanArtam kritA vibhO |
su SubhE cayanam tacca dakshasyEva prajApatE 14-89-33.

catus cityasca tasyAs AsId ashTA daSa karAtmakaha|
sa rukma pakshO nicitas trikONO garuDAkritihi. 14-89-34.

tatO niyuktAha paSavO yathA SAstram manIshibhi|
tam tam dEvam samudisya pakshiNaha paSavas ca yE. 14-89-35.

rishabhAha SAstra paThitAs tathA jala carAs ca yE|
sarvAm stAn abhyayumjamstE tatrAgni caya karmiNi. 14-89-36.

yUpEshu niyatAc AsIt paSUnAm triSatI tathA|
aSva ratnOttarA yagnE kauntEyasya mahAtmanaha. 14-89-37.

In dEvanAgari script (Hindi script). India's National Language.
ते व्यराजंत राजर्षे वासोभिर उपशोभिताः ।
महेंद्रानुगता देवा यथा सप्तर्षिभिर दिवि. १४-८९-३२.

इष्टकाः कांचनीश चात्र चयनार्तं कृता विभो।
सु शुभे चयनं तच्च दक्षस्येव प्रजापतेः. १४-८९-३३.

चतुश चित्यश्च तस्यासीत अष्टादश करात्मकः।
स रुक्म पक्षो निचितस त्रिकोणो गरुडाकृतिः १४-८९-३४.

ततो नियुक्ताः पशवो यथा शास्त्रं मनीषिभिः ।
तं तं देवं समुद्दिस्य पक्षिणः पशवश्च ये. १४-८९-३५.

ऋषभाः शास्त्र पठितास तथा जलचराश च ये ।
सर्वांस तान अभ्य युंजस ते तत्राग्नि चय कर्मणि. १४-८९-३६.

यूपेषु नियता चासीत पशूनां त्रिशती तथा ।
अश्व रत्नोत्तरा यज्ञे कौंतेयस्य महात्मनः. १४-८९-३७.

Telugu language spoken by 100 million people

తే వ్యరాజంత రాజర్షే వాసోభిరుపశోభితాః।
మహేంద్రానుగతా దేవా యథా సప్తర్షిభిర్దివి॥ 14-89-32

ఇష్టకాః కాంచనీశ్చాత్ర చయనార్తం కృతా విభో।
శుశుభే చయనం తచ్చ దక్షస్యేవ ప్రజాపతేః॥ 14-89-33

చతుశ్చిత్యశ్చ తస్యాసీదష్టాదశకరాత్మకః।
స రుక్మపక్షో నిచితస్త్రికోణో గరుడాకృతిః॥ 14-89-34

తతో నియుక్తాః పశవో యథాశాస్త్రం మనీషిభిః ।
తం తం దేవం సముద్దిశ్య పక్షిణః పశవశ్చ యే॥ 14-89-35

ఋషభాః శాస్త్రపఠితాస్తథా జలచరాశ్చ యే।
సర్వాంస్తానభ్యయుంజంస్తే తత్రాగ్నిచయకర్మణి॥ 14-89-36

యూపేషు నియతా చాసీత్పశూనాం త్రిశతీ తథా।
అశ్వరత్నోత్తరా యజ్ఞే కౌంతేయస్య మహాత్మనః॥ 14-89-37.

Context: Mahabharata war was over. YudhishThira was worried by killing kith and kin, he was polluted by sins. Vyasa advised him to perform ASvamEtha sacrifice. The above verses are a part of the sacrificial arrangements.

संदर्भ: महाभारत महा संग्राम अंत हुआ। युधिष्ठिर चक्रवर्ति हुआ। परन्तु वे, पितामह, गुरु, आदि महा व्यक्तियों और बंधुओं के संहार करने के पाप चिंताओं से बहुत तप्त हो गये। पाप क्षाळन के लिये व्यास महर्षी, युधिष्ठिर को अश्वमेथ याग करने के सलाह दिया। उपरोक्त श्लोक, युधिष्ठिर के अश्वमेथ याग में देवों को बलि देने केलिया लाया हुआ और यूप स्थंभ को बांदा हुआ पशु पक्षइयों के विवरण।

సందర్భం: మహాభారత మహా సంగ్రామం అంతం అయ్యింది. యుధిష్ఠిరుడు చక్రవర్తి అయ్యాడు. కానీ తాత, గురువు వంటి ఆప్తులను, బంధువులను చంపినందుకు పాపం అంటుకున్నదనే చింత పట్టుకున్నది. వ్యాస మహర్షి ధర్మరాజుకి అశ్వమేథ యాగం చేయమని సలహా ఇచ్చాడు. ధర్మరాజు మరుత్తు అనే పూర్వ రాజు తనయాగం కొరకు పోగుచేసిన బంగారాన్ని సంపాదించాడు. అశ్వమేథ యాగం ఏర్పాట్లు చేయించాడు. పైశ్లోకాలు ఆయాగంలో దేవతలకి బలి ఇవ్వటానికి తెచ్చిన జంతువులు, పక్షుల వివరాలను సూచిస్తున్నది.

I am not competent to translate these verses into English. We shall see the translation of Kishore Mohan Ganguli's English translation of Vyasa's Mahabharata. It was published around in 1901. The importance of the Ganguli's translation is : It tries to be very faithful to the original verses in its purport. It is almost accurate word to word.

इन श्लोकों को संस्कृत से अनुवाद करने के लिये, मै अपने को असमर्ध मानता हूँ। हम किशोर मोहन गंगूली से किया हुआ व्यास महाभारत के आंग्ल अनुवाद को देखेंगे। यह ग्रंध अंदाजा १९०१ में प्रकाशित हुआ। इस ग्रंथ के मॆरिट् यह है कि, गंगूली महाशय, व्यास के ओरिजिनल से नजदीक रहने के लिये बहुत कोशिश किया और सफल भी हुआ।

ఈశ్లోకాలను సంస్కృతంలోకి అనువదించేంత ఘనుడిగా నన్ను నేను సంభావించుకోటం లేదు. మనం, కిశోర్ మోహన్ గంగూలీ మహాశయుడి ఆంగ్లానువాదాన్ని చూద్దాము. ఇది రమారమి 1901 లో ప్రచురించ బడింది. ఈగ్రంధం యొక్క గొప్పతనం ఏమిటంటే, వ్యాసుడి యొక్క సంస్కృత అసలుకి అత్యంత సమీపంలో తన అనువాదాన్ని నడపటానికి, గంగూలీ గారు చాల కృషి చేశారు, మరియు సఫలీకృతులు కూడ అయ్యారు.

"...Those best of kings, came to the Horse-sacrifice of the Kuru monarch for doing what was agreeable to him. And they brought many gems with them and many female slaves and horses and weapons. ..."

...

"...Many sacrificial stakes also were set up, made, according to the directions of the scriptures of wood, and adorned with gold. Endued with great effulgence, these were duly planted and dedicated (with scriptural Mantras).

The king saw all animals, again, which belong to land and all those which belong to water, collected there on the occasion. And they also beheld many kine and many buffaloes and many old women, and many aquatic animals, many beasts of prey and many species of birds, and many specimens of viviparous and oviparous creatures, and many that are filth-born, and many belonging to the vegetable kingdom, and many animals and plants that live or grow on mountains. Beholding the sacrificial compound thus adorned with animals and kine and corn, the invited kings became filled with wonder. ..."

ybrao-a-donkey's-humble comments. वैबीराव गधे के विनम्र राय. వైబీరావ్ గాడిద వినమ్ర భావాలు, వీటితో మీరు ఏకీభవించ వలసిన అవసరం లేదు.
It may be observed that Shri Kishore Mohan Ganguli had translated the word "manIshi" as "old women".

हम यह देख सकते हैं कि, श्री किषोर मोहन गंगूली महाशय, "मनीषी" शब्द को "वृध्ध वनिता" अनुवाद दिये थे।

శ్రీ కిశోర్ మోహన్ గంగూలి గారు తమ అనువాదంలో "మనీషి " అనే పదాన్ని "వృధ్ధస్త్రీలు " అని అనువదించినట్లు కనిపిస్తున్నది.

These old women, who were tied to the sacrificial posts, might have been the slave women brought as gifts by the Kings who were paying tributes to Yudhishthira.

इन वृध्ध वनित, जिन को यूप स्थंभों को बांदे हुए थी, राजाओं से लाया हुआ दासी स्त्री हो सकते। लेकिन वे साधारण नौकराणी या विक्रीत जीवितांत दासी यह स्पष्ट नहीं है।

ఈ వృధ్ధ స్త్రీలు , యూప స్థంభాలకి కట్టబడిన వాళ్ళు, యుధిష్ఠిరుడికి కానుకలుగా రాజుల చేత వాళ్ళ రాజ్యాల నుండి తేబడిన దాసీలు కావచ్చు. అయితే వీరు జీతాలకు ఉండే లేక సాధారణ నౌకర్లా, అమ్మటం కొనటం వంటి వాటికి లోనయ్యే జీవిత కాలపు దాసులా (స్లేవ్ స్) స్పష్టత లేదు.

By bathing in some sacred river, when a person get fruits of 10 horse sacrifices, why all this bloodshed?

जब हम , सिर्फ एक पवित्र नदी स्नान से दस अश्वमेथ के फलित पा सकते, तो ये सब रक्त पात धर्म राज क्यों किया? शायद, वे व्यास के वचनों को मान लिया।

కేవలం ఒక పవిత్రనదిలో పుష్కరాలలో నైనా విడిగానైనా స్నానం చేస్తే, పది అశ్వమేథాల ఫలం లభించేటపుడు, ధర్మరాజు ఈ రక్త పాతానికి ఎందుకు పాల్పడ్డాడు. బహుశా వ్యాసుడి సూచనను శిరసావహించ వలసి రావటం వల్ల కావచ్చు.

See the adjective used by Vyasa in 14-89-37. "KauntEyasya mahAtmanaha".

महर्षि व्यास से उपयोगित विशेषण "कौंतेयस्य महात्मनः", श्लोक संख्या १४-८९-३७ में देखीये।

మహర్షి వ్యాసులవారు 14-89-37 లో వాడిన కౌంతేయస్య మహాత్మనః అనే విశేషణాన్ని చూడండి. ఏమి మహాత్ములో ఏమిటో, తలుచుకుంటేనే వృధ్ధస్త్రీలను బలి ఇవ్వటం అంటేనే ఒళ్ళు గగుర్పొడుస్తున్నది. పాఠకులు నన్ను సరిదిద్ద వచ్చును.

(This particular blog post requires a number of corrections, after Readers write their comments. पाठक और विज्ञों के राय देखने के बाद, इस ब्लाग पोस्ट को पुनर लेखन करना होगा। విజ్డులైన పాఠకులు, పండితుల అభిప్రాయాలను విన్నాక ఈ బ్లాగ్ పోస్టును తిరిగి వ్రాయవలసి రావచ్చు.)

543 Part 2 of Godavari River Pushkaralu Festival भागं २ गोदावरी पुष्कर के नहान के लाभ 2వ భాగం గోదావరీ నది పుష్కరాలు, స్నాన ఫలం

At present pushkara River worship, ancestor worship, family-bathing Pushkara festival is going on in South India, located at about 17 degrees North Latitude, and 83 degrees East Longitude, in Rajahmundry City, Kovvur, Narsapur Towns in Residual Andhra Pradesh, Basara, Dharmapuri, Kaleswaram in Telangana. Continuation of Post No. 537. Click to go there, if you wish

It is good that tradition is respected, Rivers are reverred, Ancestors are worshipped. When compared to whiling away time in pubs with binges of gins and vodkas, the time spent on a River front, we can always treat as better-spent.

At the same time, we should not expect exaggerated results from such activities. Priests, to maximise their income (It is pure Classical Smithsonian Economics!) have a tendency to magnify perceived results beyond all reasonable proportions.

The trigger for this particular blog post has come from a promise made by a T.V. preacher on Bhakti TV Channel on 10th July 2015, at about 6 pm, that those who bathe in Godavari River during pushkaram festival, will get benefits of 100,000 aSvamEthA yAgAs (horse-sacrifices). Unfortunately, I could view the TV only for five minutes. During those five minutes, I could not hear the source scripture of the 100,000 horse-sacrifices. He might have quoted it as some skAndha purANa.

Skandha purANa seems to contain a large number of interpolations made by temple authorities and priests at the instance of the authorities, to suit their money-making needs or their rhetoric needs of mesmerising people with false beliefs and keeping them under ecclesiastical control.

REQUEST TO READERS: I do not intend to hurt the feelings of any person or group of persons. I am not a Christian Missionary or any other missionary, on the prowl to convert people. This is only an attempt at genuine self-criticism of the culture of this land.

Even VyAsa Mahabharata scripture also contains some (exaggerated or not Readers have to decide) promises of benefits of horse-sacrifices, for pious activities like bathing, charities, pilgrimages.

We shall see the horse-sacrifice benefit promise from Mahabharata scripture.

From Andhra Mahabharata, Volume 3, Chapter 2, Prose 278:--
"...వ. తొల్లి శతక్రతుండు నూఱుక్రతువులు సేయుటం జేసి పవిత్రంబున కృష్ణవేణియందు దేవహ్రదం బాడిన సర్వపాపవినాశనంబగుఁ బాండ్యపర్వతంబునం గావేరీతీర్థంబును దుంగభద్రయు సముద్ర తీరంబును గన్యాతీర్థంబును నాడి యశ్వమేధఫలంబు వడయుదురు గాయత్రీస్థానంబునం ద్రిరాత్రంబు గాయత్రీ జపంబుఁ జేసినవారికి జన్మదుఃఖంబులు లేవు పెన్నయను మహానది నాడిన మయూరహంస విమానగతులగుదురు. గోదావరీ స్నానంబు సేసిన దశాశ్వమేధఫలంబు వడయుదురు. పయోష్టియు దండకారణ్యంబును శరభంగాశ్రమంబును శుక్రాశ్రమంబును జమదగ్ని సేవితంబయిన శూర్పూరకంబును సప్త గోదావరీ తీర్థంబును నాడిన పుణ్యులు పుణ్యలోక ప్రాప్తులగుదురు...."

Above in Latin Script: tolli Sata kratumDu, nUru kratuvulu sEyuTam cEsi, pavitrambuna krishNa vENi yandu dEvahradamb ADina sarva pApa vinASanambagun, pAnDya parvatambunan kAvEri tIrdhambunu, tungabhadrayu, samudra tIrambun Adi aSvamEdha phalambu vaDayuduru. gAyatrI sthAnambunan tri rAtrambu gAyatrI japambu cEsina vAri janma duhkhambulu lEvu, penna yanu mahAnadin ADina mayUra hamsa vimAna gatul aguduru, gOdAvarI snAnambu cEsina daSASva mEdha phalambu vaDayuduru. payOshTi yu, danDakAraNyambunu, SarabhangASramambunu, SukrASramambunu jamadagni sEvitambaina SUrpUrakambunu sapta gOdAvarI tIrdhambunu ADina puNyulu puNya lOka prAptu laguduru...."

तॊल्लि शत क्रतुंडु नूरु क्रतुवुलु चेयुटं चेसि, पवित्रंबुन कृष्णवेणि यंदुनु, देव ह्रदंबाडिन सर्व पाप विनाशंबगु, पांड्य पर्वतंबुनन् कवेरी तीर्धंबुनु , तुंगभद्रयु, समुद्र तीरंबुनु, कन्या तीर्धंबुनु आडि, अश्वमेथ फलंबु वडयुदुरु। गायत्री स्थानंबुनन् त्रिरात्रंबु गायत्री जपंबु चेसिन वारिकि, जन्म दुःखंबुलु लेवु। पॆन्न यनु महानदिन आडिन मयूर हंस विमान गतुलौदुरु। गोदावरी स्नानंबु चेसिन दशाश्व मेथ फलंबु वडयुदुरु। पयोष्टियु, दंडकारण्यंबुनु, शरभंगाश्रमंबुनु, शुक्राश्मंबुनु, सप्त गोदावरी तीर्भंबुनु आडिन पुण्युलु पुण्यलोक प्राप्तुलवुदुरु।

Gist as far as Godavari River is concerned: Those who bathe in Godavari River will get fruits of ten horse sacrifices. गोदावरी नदी में स्नान करनेवाले, दशाश्वमेथ करने से लभ्य पुण्य प्राप्तित होते है। గోదావరిలో స్నానం చేస్తే పది అశ్వమేథాలు చేసిన పుణ్యం లభిస్తుంది.

What did Krishna Dvaipayana vyAsa say about bathing in Godavari, Krishna Rivers? కృష్ణ ద్వైపాయన వ్యాసులు తమ వ్యాస మహాభారతంలో ఏమి చెప్పారు ?

తతో వేణాం సమాసాద్య త్రిరాత్రోపోషితో నరః।
మయూరహంససంయుక్తం విమానం లభతే నరః ॥ 3-83-33
తతో గోదావరీం ప్రాప్య నిత్యం సిద్ధనిషేవితాం।
గవాం మేధమవాప్నోతి వాసుకేర్లోకముత్తమం ॥ 3-83-34
వేణాయాః సంగమే స్నాత్వా వాజిమేధఫలం లభేత్।
వరదాసంగమే స్నాత్వా గోసహస్రఫలం లభేత్ ॥ 3-83-35
బ్రహ్మస్థానం సమాసాద్య త్రిరాత్రోపోషితో నరః।
గోసహస్రఫలం వింద్యాత్స్వర్గలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-83-36
కుశప్లవనమాసాద్య బ్రహ్మచారీ సమాహితః।
త్రిరాత్రముషితః స్నాత్వా అశ్వమేధఫంల లభేత్ ॥ 3-83-37
తతో దేవహ్రదేఽరణ్యే కృష్ణవేణాజలోద్భవే।

జాతిస్మరహ్రదే స్నాత్వా భవేజ్జాతిస్మరో నరః।
యత్ర క్రతుశతైరిష్ట్వా దేవరాజో దివం గతః ॥ 3-83-38
అగ్నిష్టోమఫలం వింద్యాద్గమనాదేవ భారత।
తతః సర్వహ్రదే స్నాత్వా గోసహస్రఫలం లభేత్ ॥ 3-83-39
తతో వాపీం మహాపుణ్యాం పయోష్ణీం సరితాం వరాం।
పితృదేవార్చనరతో గోసహస్రఫలం లభేత్ ॥ 3-83-40
దండకారణ్యమాసాద్య పుణ్యం రాజన్నుపస్పృశేత్।
గోసహస్రఫలం తస్య స్నాతమాత్రస్య భారత ॥ 3-83-41
శరభంగాశ్రమం గత్వా శుకస్య చ మహాత్మనః।
న దుర్గతిమవాప్నోతి పునాతి చ కులం నరః ॥ 3-83-42

తతః శూర్పారకం గచ్ఛేజ్జామదగ్న్యనిషేవితం।
రామతీర్థే నరః స్నాత్వా వింద్యాద్బహు సువర్ణకం ॥ 3-83-43
సప్తగోదావరే స్నాత్వా నియతో నియతాశనః।
మహత్పుణ్యమవాప్నోతి దేవలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-83-44

tatO vENAm samAsAdya trirAtrO pOshitO naraha
3-83-33 mayUra hamsas samyuktam vimAnam labhatE naraha.
tatO gOdAvarIm prApya nityam siddha nishEvitAm
3-83-34 gavAm mEdham avApnOti vAsukEr lOkam uttamam
vENAyAha sangamE snAtvA vAji mEdhaphalam labhEt
3-83-35 varadA sangamE snAtvA gO sahasra phalam labhEt.
brahma sthAnam samAsAdya trirAtrO pOshitO naraha
gO sahasra phalam vindyAt svargalOkam ca gacchati 3-83-36

kuSa plavanam AsAdya brahmacAri samAhitaha।
trirAtram ushitaha snAtvA aSvamEdha phalam labhEt. 3-83-37
tatO dEva hradE araNyE krishNa vENA jalOd bhavE ।
jAti smara hradE snAtvA bhavet jAti smarO naraha.।
yatra kratu Satair ishtvA dEvarAjO divam gataha 3-83-38
agni shTOma phalam vindyAd gamanAdEva bhArata ।
tataha sarva hradE snAtvA gO sahasra phalam labhEt ॥ 3-83-39
tatO vApIm mahA puNyAm payOshTHIm saritAm varAm ।
pitru dEvarcana ratO gO sahasra phalam labhEt 3-83-40
danDakAraNyam AsAdya puNyam rAjan upspriSEt,।

gO sahasra phalam tasya snAta mAtrasya bhArata ॥ 3-83-41
Sara bhangASramam gatvA Sukasya ca mahAtmanaha।
na durgatim avApnOti punAti ca kulam naraha. ॥ 3-83-42
tataha SUrpArakam gacchEt jAmagnya nishEvitam ।
rAmatIrdhE naraha snAtvA vindyAd bahu suvarNakam ॥ 3-83-43
sapta gOdAvarE snAtvA niyatO niyatASanaha।
mahat puNyam avApnOti dEvalOkam gacchati. 3-83-44

Context in Mahabharata महाभारत में संदर्भ మహాభారతంలో సందర్భం:

Pandavas were in exile to forest, after losing their kingdom in games of dice with Kauravas aided by Sakuni. When they were in forest, Sage Narada visited them. YudhishThira worshipped Narada and pleased him. Narada asked Yudhishthira to choose a boon. Dharma Raja wanted his 'ethical duty doubts' , to be cleared by Sage Narada. Then Sage Narada narrated to him the benefits of pilgrimages and bathing in sacred places. Narada was quoting the list of the pilgrimages as advised by Sage Pulastya visited Grand Sire Bhishma PitAmaha. This list starts in verse No. 235 of the Chapter 3 of Volume of Forest (araNya Parva), and continues upto verse No. 287. Around 53 verses. Then Sage Narada advised Pandavas to take up pilgrimages.

ybrao-a-donkey's humble views वैबीराव एक गधे के विनम्र राय వైబీరావ్ గాడిద వినమ్ర వ్యక్తిగత అభిప్రాయాలు

Nannaya's Telugu translation to VyAsa's Sanskrit original is not word to word or sentence to sentence. Basics have been well served, but there are omissions and commissions, which might not have been deliberate. Full translation of VyAsa's verses I am not attempting as this blog post has already become lengthy, and has already been edited many times. I shall take up VyAsa's verses in a separate blog post in future.

At this juncture, one observation: In verse 3-83-34 marked in bold red, Vyasa is promising a benefit of sacrificing a cow "gavAm mEdham avApnOti". On the other hand, Nannaya promised benefit of ten horse-sacrifices. Vyasa has not said "ten horse-sacrifices". Nannaya mahAkavi is saying.

Of course, many of our TV viewers, and newspaper readers do not know the meaning or implications of horse-sacrifices or cow-sacrifices. I have, my self, not heard about a cow sacrifice. YudhishThira's AsvamEdha horse sacrifice in Book 15 of mahAbharata refers to bulls being bound to sacrificial stakes, but I have not heard of cows being directly sacrificed. (This will be taken up separately). Probably vyAsa might have meant sacrifice of a male-calf. (This will also be taken up separately).
aSva mEthAs (horse sacrifices) are sin-cleansing rituals commonly found in vEdas. Formal real aSva mEthA rituals were apparently reserved only to mythological kings and emperors, who used the sacrifices to prove their suzerainty by releasing a horse over the length and breadth of his empire, with an inscription fixed to its face asking those who wish to challenge the king's authority to stop it. If any challenger stops the horse, there will be a battle between the King's forces following the horses to protect it, and the challenger will be subdued. Finally, when the horse returns to the Capital completing its journey and proving King's supremacy, the horse will be used as a sacrificial animal. The horse will be slain and its pieces of fat and flesh, are thrown into a special sacrificial pire. When the fat burns, the result fumes are smelt by the King and his Queens, leading to a clean-up of their sins.

In Valmiki Ramayana we can find two more incidents. The Queen Kausalya was asked to sleep with horse for a night. During the sacrifice, she was asked to stab the horse three times with a gold knife. In Mahabharata, Yudhishthira, after the Kurukshetra war, to cleanse his sins arising from slaying of Bhishma, Drona and other elders, performed the Horse Sacrifice.

VEMANA MAHAKAVI ABOUT BATHING IN GODAVARI RIVER

A totally different view from VEmana poet, approx. 15th Century C.E., in his vEmana Satakam.

తిరుమలకును బోవ దురక దాసరి గాడు
కాశిబోవ లంజ గరిత గాదు
గుక్క సింహ మగునె గోదావరికి బోవ
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!

tirumalakunu pOva turaka dAsari kADu
kASi pOva lanja garita kAdu
kukka simham agune gOdAvariki pOva
viSvadAbhi rAma vinura vEma.

तिरुमलकु पोव तुरक दासरि काडु
काशि पोव लंज गरित कादु
कुक्क सिंहमु अगुनॆ गोदावरिकि पोव
विश्वदाभिराम विनुर वॆम।

(We have to understand and interpret Vemana vis-a-vis his contemporary environment, his own personal likes and dislikes, and historical perspectives. We need not always agree with him. We can leave him aside, if we disagree with him. Readers can use their wisdom, to what extent they can positively or neutrally, or negatively evaluate his views).

Approximate gist तात्पर्य షుమారు సారం: A Muslim will not become a dAsari (a devotee of VishNu, belonging to dAsari caste), if he goes to Tirumala. A prostitute will not become a virtuous woman, if she goes to kASi (VaraNAsi, Banaras). A dog will not become a lion, if it goes to GodAvari River.

A simple gist we can get from the above Vemana's verse is, we should not expect undue benefits by immersing ourselves in Godavari River, as long as we do not change our mindsets and living ethics. వేమన మహాకవి పద్యం ద్వారా మనకు అందే సందేశం ఏమిటంటే, మనం మన జీవన శైలిని మార్చుకోకుండా, మన నైతిక వర్తనను సరిచేసుకోకుండా, గోదావరి స్నానం నుండి అమిత ఫలాన్ని ఆశించరాదనేమో.

Continuation of Post No. 537. Click to go there, if you wish

(To continue सशेष ఇంకా ఉంది.).

314 Horripilation రోమాంచము रोमांच

314 Horripilation రోమాంచము रोमांच
३१४ रोमांंच, पुलक 314 గగుర్పాటు, వెంట్రుకలు నిక్కపొడుచుకోటం
చర్చనీయాంశాలు Topics for discussion चर्चांंश : 314, రేలంగి, నర్తనశాల, रोमांच, horripilation, రోమాంచము, Today's English Word, Vocabulary, Mahabharata, Ramayana, Vyasa, Valmiki, Tikkana, तुलसीदास, తులసీదాసు

ఈ రోజు ఆంగ్ల పదం आज के अंग्रेजी शब्द

Horripilation हारिपैलेषन హారీపైలేషన్

తెలుగు: గగుర్పాటు, రోమాంచం, వెంట్రుకలు నిక్కబొడుచుకొనుట.

English: reflex erection of hair in response to stimuli such as cold, emotional stress, skin irritation. syn: goose bump.

Hindi: सनसनी, पुलक, रोमांच, कँपकँपी.

ప్రయోగం: త్యాగరాజ స్వామి. బంటు రీతి కొలువీయవయ్య అనే హంసనాదం కీర్తనలో. రోమాంచమనే ఘనకంచుకము రామభక్తుడనే ముద్రబిళ్ళయు రామనామ మనే వరఖడ్గ మివి రాజిల్లునయ్య త్యాగరాజునకే। బంటు రీతి కొలువీయ వయ్య.

రోమాంచం అనే ఘన కంచుకం, అంటే గగుర్పాటు అనే గొప్ప డాలు ఈయవయ్య రామా. రామనామం కత్తి. రోమాంచం డాలు. రామభక్తుడు అనే ముద్రబిళ్ళ (మెడలోకి). బంటుకి ఐడెంటిటీ కార్డులాగ.

हिन्दी संग्रह: वाग्गेयकार त्यागराज अपने कीर्तन "बंटु रीती कॊलुवीयवय्या" में गाया था कि।: ऒ श्रीराम, आप के दर्बार मे , मुझे ऎक किंकर के नौकरी दीजिये। रोमांच नामक महानु ढाल दीजिये। श्रीराम नाम --नामक खड्ग दीजिये। राम भक्त के नामक यह पहचान बिल्ला दीजिये।

English Gist: Great Telugu lyricist-musician St. Tyagaraja, in his Adulative song 'banTu rIti koluvIya vayya' (Take me as a menial servant in your court) in the tune hamsanAdam. He said: Give me a shield named "Horripilation". Give me a sword called name of Rama. Give me an identity badge named "Devotee of Rama".

---

हिन्दी प्रयोग: जयति रामायण श्रवण संजात रोमांच, लोचन सजल, शिथिल वाणी। रामपदपद्म मकरंद मधुकर, पाहि , दास तुलसी शरण, शूलपाणी. --विनय वल्ली, गोस्वामि तुलसीदास. पद २९.

English script: jayati rAmAyaN SravaN sajAt rOmAnch, lOcan sajal, sithil vANi,
rAma pada pank makaramd madhukar, pAhi, dAs tulasi SaraN, SUlapANi. -- Vinayavallai of Goswammi Tulasidas, Verse 29.

English Gist: Victory to listening of RamayaNa, accompanied by horripilation, eyes full of tears, choked voice, honey of dust at Rama's feet, Oh holder of SUla (Siva?), I am Tulasi Das,I take refuge in thee, save me.

తెలుగు సారం: రోమాంచయుత, సజలనేత్ర యుత, రుధ్ధకంఠయుత, రామ పాద పంక మకరంద మధుకర యుక్త, శ్రీరామాయణ శ్రవణానికి జయమగు గాక. ఓ శూలపాణీ (శివా?) పాహి, శరణు, తులసీ దాసుడిని. గోస్వామి తులసీదాస్ విరచిత వినయవల్లి. 29వ శ్లోకం.

వ్యాస మహా భారతం లో హారీపైలేషన్ Horripilation in Vyasa Mahabharata व्यास महा भारत में रोमांच

విరాట పర్వం Virata Parva (Book 4)विराट पर्व

36 వ ఆధ్యాయం Chapter 36 आध्याय ३६

8వ శ్లోకంలో రెండవ లైన్. 8th Verse, second line. श्लोक ८, लैन २.

సందర్భం Context संदर्भ: Pandavas were in Virata's city, incognito. Kichaka was already slain. Duryodhana sent Susarma for DakshiNa gOgrahaNa. (Capturing the cows of Virata, from the Southern part of his City). Duryodhana himself, along with Bhishma, Drona, Karna, Kripa, Asvaththama et al captured Virata's cows from the Northern frontiers of Virata's City. This is called Uttara GO-grahaNam. Entire army of Virata, supported by Yudhishthira-Bhima-Nakula-Sahadeva went to South to defend the cows there. Prince Uttara and the aged king Virata alone were in the City. Prince Uttara, accompanied by Brihannala (Arjuna in the guise of dance teacher) went to defend the Northern Frontier. Seeing the monstrous Kaurava Army, Uttara developed cold feet. His hairs became stiff, in fear.

తెలుగు సారం: విరట రాజ్యంలో పాండవుల అజ్ఞాతవాసం దాదాపు పూర్తి అయ్యింది. కీచక వధ పూర్తి అయ్యింది. దుర్యోధనుడు పాండవుల ఉనికిని పసిగట్టటానికి సుశర్మను దక్షిణ గోగ్రహణం చేయమని పంపాడు. భీష్మ, ద్రోణ,కర్ణ, కృపాశ్వథ్థామాది యోధులతో దుర్యోధనుడే స్వయంగా ఉత్తర గోగ్రహణానికి వచ్చాడు. అప్పటికే ధర్మరాజు, భీముడు, నకులుడు, సహదేవుడు అందరూ దక్షిణ గోగ్రహణానికి గురియైన విరటుడి గోవులను విడిపించటానికి సుశర్మతో యుధ్ధం చేయటానికి వెళ్ళారు. నగరంలో రాజకుమారుడు ఉత్తరుడు ఒక్కడే ఉన్నాడు. సారధులు దొరకక నాట్యాచార్యుడైన బృహన్నలను తీసుకొని కౌరవ సైన్యాన్ని ఎదుర్కోటానికి ఉత్తర గోగ్రహణ రంగానికి వెళ్ళాడు. కౌరవసేన చూడగానే భయంతో వళ్ళు గగుర్పొడించింది.

हिन्दी संग्रह: विरट राज्य में पांडव अपने अञात वास को अधिकतर संपूर्ण किया। कीचक वधा समाप्त हुआ। दुर्योधन पांडओं के मौजूदगी पकडने के लिए, त्रिगर्त देशाधीश सुशर्मा को दक्षिण गो ग्रहण करने के वास्ते, मत्स्य देश भेजा। दुर्योधन स्वयं भीष्म, द्रोण, कर्ण, कृप, अश्वथ्थामादि योधों के सहित उत्तर गोग्रहण करने लिए आया। उस समय में युधिष्ठिर, भीम, नकुल, सहदेव विरट सैन्य को लेकर सुशर्मा से युध्ध करने के लिये दक्षिण दिशा में गये थे। नगर मे कोई मर्द नहीं थे, सिवाय राजपुत्र उत्तर और महाराज विरट। राजपुत्र उत्तर, नाट्याचार्य बृहन्नला को सारधी बनकर, कौरवों से प्रतिरोध करने केलिये उत्तर दिशा में गया। वहा, भयंकर कौरव सैन्य को देखते ही, राजपुत्र उत्तर को कँपकँपी हुआ। वह भय विह्वल हो गया।

04036008b hrishTaromA bhayodvignah pArtham vairATir abravIt.

०४ ०३६ ००८बी. हृष्टरोमा भयोद्विग्न: पार्धंं विराटैर अब्रवीत.

౦౪౦౩౬ ౦౦౮బీ. హృష్టరోమ భయోద్విగ్నః పార్ధం విరటైర్ అబ్రవీత్.

Horripilated, frightened, panicked, Uttara said to Partha (Arjuna).

తెలుగు సారం: రోమాంచితుడు,భయవిహ్వలుడు అయిన ఉత్తరుడు , పార్ధుడితో ఇలా అన్నాడు.

हिन्दी संग्रह: रोमांचित, भय विह्वल राजपुत्र उत्तर, पार्ध (अर्जुन) से कहा।

తిక్కన మహాకవి విరచిత ఆంధ్ర మహాభారతంలో ఉత్తరుడి హారీపైలేషన్. तिकक्न महाकवी विरचित आंध्र महाभारत में राजपूत्र उत्तर का हारीपैलेषन. Horripilation of Prince Uttara in Mahabharata of Telugu Poet Tikkana.

కౌరవసేనఁ జూచి వడకం దొడఁగెన్‌ మదితోన మేను నీ
వూరక పోవు చున్కి యిది యొప్పునె యిప్పటిభంగిఁ జూచిన
న్వీరల నేను మార్కొనమి నిశ్చయ మ ట్లగుటన్‌ రయంబునం
దేరు మరల్పు ప్రాణములు దీ పన మున్‌ వినవే బృహన్నలా.

देवनागरी

कौरव सेन चूचि वडकॆन दोडगॆन मदि तोन मेनु नी
वूरक पोवु चुन्कि यिदि योप्पुनॆ यिप्पटि भंगि जूचिनन्
वीरल नेनु मार्कोनमि निश्चयमट्लगुटन रयंबुनन्
तेरु मरल्पु प्राणमुलु तीपन मुन विनवे बृहन्नला.

हिन्दी संग्रह: कौरव सेना को देखने से मेरा देह में कँपकँपी और थरथराहट उठ रहे हैं। आप, इस तरह आगे बढना अछ्छा नहीं रहेगा। इन लोगों से मै लडना असंभव। अतः रथ को आप शीघ्र वापस ले कर जाना। ओ बृहन्नला, तुम नहीं सुने, जान मीठा होता है?

Roman Script

Kaurava sena cUci vaDaken toDagen madi tOna mEnu nI
vUraka pOvu cunki idi yoppune ippati bhangi cUcinan
vIrala nEnu mArkonami niScayam aTulagun rayambunan
tEru maralpu prANamul tIpana mun vinave brihannalA.

English Gist: My body is shaking and shivering (probably includes horripilation), seeing this Kaurava Army. It will not be appropriate for you to go ahead. It is definite that I am not going to fight these people. Hence, O Brihannala, have you not heard that our lives are sweet?

వాల్మీకిరామాయణంలో హారీపైలేషన్ రోమాంచం గగుర్పాటు పులకిత దేహం वाल्मीकि रामायण में रोमांच पुलक कँपकँपी Horripilation (Goosebumps) in Valmiki Ramayana

Photo: Hanuman Mandir at Mansa, Punjab. చిత్రం పంజాబ్ లోని మన్సా వద్ద హనుమాన్ మందిరం. तस्वीर, पंजाब मन्सा शहर मं, हनुमान मंंदिर है। Hanuman is worshipped all over India. హనుమంతుడు భారతదేశమంతా పూజింపబడతాడు. हनुमान पूरे भारत देश में पूजित है।

Valmiki Ramayana, Sundara Kanda (Book 5, the Book of Beauty), Chapter 58, Verse 6.

వాల్మీకి రామాయణం, సుందరా కాండ, 58వ సర్గ, 6వ శ్లోకం.

वाल्मीकि रामायण, सुंदर कांड, ५८ सर्ग, ६ श्लोक.

5-58-6.

Roman Script (English Script)

sa niyuktaH tataH tena samprahruShTa tanU ruhaH,
namasyan shirasA devyai siitAyai pratyabhAShata.

Context and English Gist:
Demon RAvaNa abducted Sita. Hanuman went to Lanka, in search of Sita, flying over the Sea. Found Sita. Talked to her. Returned with a message from her. Great Senior Jambavan encouraged Hanuman to narrate to Shri Rama, what Hanuman had seen in Lanka. Hanuman, recalled his talk with Sita and his hair stood erect in ecstasy (horripilated). Hanuman, in his mind, bowed his head to Sita and started his narration. देवनागरी लिपि

स नियुक्तः ततः तेन संप्रहृष्ट तनू रुहः
नमस्यान शिरसा देव्यै शीतायै प्रत्यभाषत।

हिन्दी संग्रह और वाल्मीकी रामायण में संदर्भ: दैत्य रावण ने शीता माँ को अपहरण किया था। शीता माँ की अन्वेष मे हनुमान समुद्र पार कर लंका गया। वहाँ शीता माँ को देखा। उन से भाषण किया। शीता माँ की संदेश ले कर, किष्किंधा वापस् आया। महानू वानर जांबवान, हनुमान के लंकायान कहन सुनाने के लिऎ उन को प्रोत्साह दिया. तब हनुमानजी, अपने मन में शीतामाँ की स्फुरण कर, शिर मोडकर वंदन करते ही, उन के शरीर पुलकांकित हुआ।

తెలుగు లిపి
స నియుక్తః తతః తేన సంప్రష్ట తనూరుహః
నమస్యాన్ శిరసా దేవ్యై శీతాయై ప్రత్యభాషత.

తెలుగు సారం: అలా (జాంబవంతుడిచేత) నియుక్తుడైన హనుమంతుడు, సీతామాతను ఒక సారి మనసులో స్మరించుకొని శిరసు వంచి నమస్కరించుకునే సరికి, అతడికి శరీరము పులకాంకితమయ్యింది. ( రోమాంచం, గగుర్పాటు హారీపైలేషన్ అయ్యింది.)

Do you get horripilated when you see this picture? ఈ చిత్రాన్ని చూస్తే మీకు రోమాంచము కలుగుతుందా? ईस तस्वीर देखने से आप को रोमांच आयेगा?

This picture is in circulation on internet. In this image, you can see film star Ms. Katrina Kaif and Mr. Ranbir Kapur at a foreign beach location.

తెలుగు సారం: ఈచిత్రం ఇంటర్నెట్ లో సర్క్యులేషన్ లో ఉంది. ఈబింబంలో మీరు బాలీవుడ్ నటి కత్రినా కైఫ్ మరియు హీరో రణ్ బీర్ కపూర్ ను ఒక విదేశీ బీచ్ లొకేషన్ లో చూడచ్చు.

हिन्दी संग्रह: यह तस्वीर इंटर नॆट् में सर्क्युलेषन में है। इस बिंब में आप बालीवुड स्टार कत्रीना कैफ् और हीरो रणबीर कपूर को , ऎक विदेशी समुद्र तट स्थान पर देख सकते हैं।

సశేషం (ఇంకా ఉంది). सशेष. To continue.