573 References to Andhras in Sanskrit Vyasa Mahabharata संस्कृत व्मयास महाभारत में आंध्रों के प्रसक्ती సంస్కృత వ్యాస మహాభారతంలో ఆంధ్రుల ప్రసక్తి

How to make use of the Telugu Script Sanskrit Vyasa Mahabharata Epic provided by you? आप से बनाया हुआ तॆलुगु लिपी में व्यास महा भारत अन्वेषण गवाक्ष को कैसा उपयोग करना ? మీచే ఏర్పాటు చేయబడిన సంస్కృత వ్యాస మహాభారతం మూల గ్రంధం తెలుగు లిపి అన్వేషణను ఎలా వాడటం ?

Answer जवाब జవాబు

When you click the link provided IN THE SIDE-BAR, for Telugu Script Sanskrit Vyasa Mahabharata search, a separate page will open with the following words మీరు ప్రక్కన సైడ్ బార్ లో ఇవ్వబడిన తెలుగు లిపి వ్యాస సంస్కృత భారతం లింకును క్లిక్ చేసినపుడు ఆపేజీ తెరుచు కుంటుంది. అందులో ఈక్రింది విధంగా ఉంటుంది. (దీనిని అవసరానుగుణంగా ఇంకా మార్చచ్చు:--.

This is Vyasa Sanskrita Mahabharata search. ఇది వ్యాస మహాభారతం సంస్కృత మూలంలో అన్వేషణ. శ్లోక తాత్పర్యాలు లేవు. Enter word-s phrase-s to search. Type in Telugu script only. Or paste Telugu script words. Type rare words. Common words will give you thousands of results. Keep in mind Sanskrita Sandhis and practices, and not Telugu practices.

In the following example, I have typed "ఆంధ్ర" and got the following results. అన్వేషణ బాక్స్ లో నేను ఆంధ్ర అనే పదాన్ని టైప్ చేసి ఈ క్రింది ఫలితాలను పొందాను.

Result No. 1:--, Book No., Chapter No., Verse No. in the Chapter, Verse No. in the entire Epic, then the verse= 3-191-34

ఆంధ్రాః శకాః పులిందాశ్చ యవనాశ్చ నరాధిపాః।
కాంభోజా బాహ్లికాః శూరాస్తథాఽఽభీరా నరోత్తమా .

Result No. 2:--, Book No., Chapter No., Verse No. in the Chapter, Verse No. in the entire Epic, then the verse= 5-140-25.

36601. పురోగమాశ్చ తే సంతు ద్రవిడాః సహకుంతలైః।
ఆంధ్రాస్తాలచరాశ్చైవ చూచుపా వేణుపాస్తథా .

Result No. 3:--, Book No., Chapter No., Verse No. in the Chapter, Verse No. in the entire Epic, then the verse= 8-77-19. 58723. ఆంధ్రకాశ్చ పులిందాశ్చ కిరాతాశ్చోగ్రవిక్రమాః।
ంలేచ్ఛాశ్చ పర్వతీయాశ్చ సాగరానూపవాసినః.

Result No. 4:--, Book No., Chapter No., Verse No. in the Chapter, Verse No. in the entire Epic, then the verse= 12-206-45.

73224. దక్షిణాపథజన్మానః సర్వే కరభృతస్తవ
ఆంధ్రాః పులిందాః శవరాశ్చూచుపా మద్రకైః సహ.

OBSERVATIONS टिप्पणी గమనించినది

The context in which the Vyasa Mahabharata referred to Andhras (Telugu speaking people might have perhaps been called Andhras in those days), we are going to discuss shortly.

व्यास महाभारत में आंध्र महाजन या जाती (शायद तॆलुगु भाषा भाषण करने वाले लोग), किस अवसर पर यह पद उपयोग किया गया है, इस के बारे में मै, थोडे दिनों में विवरण दॆने के लिये कोशिश करता हूँ।

వ్యాస మహాభారతంలో , ఏఏ సందర్భాలలో ఈ ఆంధ్రుల ప్రసక్తి వచ్చింది (తెలంగాణ వారి దృష్టిలో ఆంధ్రులు అంటే రాయల సీమ మరియు కోస్తాలో నివసించే వాళ్ళే. అనే తెలంగాణలో కెసీఆర్ అండ్ కో చేత ప్రేరేపించబడిన వారి ద్వేషాన్ని వారినే ఉంచుకోనిద్దాము. మనము విశాలంగా ఆలోచిద్దాము.) అనే విషయాన్ని త్వరలో వివరించటానికి ఈగాడిద ప్రయత్నించగలడు.
Incomplete. सशेेष. ఇంకా ఉంది.

570 Did truthful, forbearing, patient, discriminating, dispassionate, God devotee YudhishThira gamble betting his employees or his slaves? क्या सत्यवान, क्षमावान, सहनशील, विचक्षणाशील, दैवभक्त युधिष्ठिर, शकुनि से द्यूत में अपने नौकरों को बॆट्टिंग किया या अपने स्लेव्स को बॆट्टिंग किया ? మన సత్యవాన్, క్షమావాన్, సహనశీల, విచక్షణాశీల, దైవభక్త ధర్మరాజుగారు శకునితో ఆడిన జూదంలో తన నౌకర్లను పణంగా పెట్టాడా లేక బానిసలను పణంగా పెట్టాడా ?

What sort of man are you? Of all the incidents of Yudhisthira's life, you remember only his seeing hell. You don't remember his truthfulness, his forbearance, his patience, his discrimination, his dispassion, his devotion to God.' I was about to say many more things, when Hriday stopped my mouth. After a little while Jatindra left the place, saying he had some other business to attend to. It isn't good to be clever. The crow is very clever, but it eats others filth.'

... At my blog No.Click to go to http://sankaracharyayb.blogspot.com/search/label/008', Shri Ravi commented as under (part of the comment is quoted below) citing what Shri Ramakrishna Paramahamsa said to one of his devotees by name Jatin :--

This made me very angry. I said to him: 'What sort of man are you? Of all the incidents of Yudhisthira's life, you remember only his seeing hell. You don't remember his truthfulness, his forbearance, his patience, his discrimination, his dispassion, his devotion to God.' I was about to say many more things, when Hriday stopped my mouth.

After a little while Jatindra left the place, saying he had some other business to attend to.

2.It isn't good to be clever. The crow is very clever, but it eats others filth.'

3.The right intelligence is that through which one attains God; but the intelligence that enables one to become a deputy magistrate or a lawyer, or to acquire a house, is a mean intelligence. It is like thin and watery curd, which merely soaks flattened rice but does not add any flavour to it. It is not like thick, superior curd. But the intelligence through which one attains God is like thick curd." ...

ybrao-a-donkey's humble views. You need not agree with me. You have every right to express your views and criticise me. Welcome. वैबीराव गधे के विनम्र राय। आप मुझ से सहमत होने के निर्बंध नहीं है। आप को अपने अभिप्रायों को व्यक्त करने के और मुझे खुरदा पकडने के सभी हक हैं। स्वागत. వైబీరావు గాడిద వినమ్ర వ్యాఖ్య. మీరు నాతో ఏకీభవించవలసిన నిర్బంధం లేదు. మీ అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేసే స్వేఛ్ఛ, నన్ను విమర్శించే అన్ని హక్కులు మీకున్నాయి. స్వాగతం.
Just as people are afraid of exploring and speaking truth about Ramakrishna Paramahamsa, and Swami Vivekananda, people are equally afraid of thinking or exploring about YudhishThira (dharma rAja). Shri Ramakrishna Paramahamsa in the above quote, is very convinced about the discriminative abilities of Yudhishthira. This is probably because his convictions are based on anecdotes he heard from preachers and discoursers (ప్రవచనకర్తలు प्रवचनकार). We shall see from Vyasa's Sanskrit Mahabharata:-

Vyasa MahabhArata , Sabha Parva (Book 2 dealing with Assemblies), Chapter 85 (deals with the betting and gambling process between YudhishThira and Sakuni), verses 17 to 19.

Sanskrit verses in Roman Script.

Satam dAsI sahasrANi taruNyO hEma bhadrikAha
kambu kEyUra dhAriNyO nishka kamThyaha svalamkritAha

mahArha mAlyAbharaNAha suvastrAs candanOkshitAha
maNIn hEma ca bibhratas catuh shashTi viSAradAha

anusEvAm carantI mAh kuSalAn nritta sAmasu-
snAtakAnAm amAtyAnAm ragnAm ca mama SAsanAt.
E tad rAjan mama dhanam tEna dIvyAm aham tvayA.

శతం దాసీసహస్రాణి తరుణ్యో హేమభద్రికాః।
కంబుకేయూరధారిణ్యో నిష్కకంఠ్యః స్వలంకృతాః॥ 2-85-17

మహార్హమాల్యాభరణాః సువస్త్రాశ్చందనోక్షితాః।
మణీన్హేమ చ బిభ్రత్యశ్చతుఃషష్టివిశారదాః॥ 2-85-18

అనుసేవాం చరంతీమాః కుశలా నృత్తసామసు।
స్నాతకానామ్ అమాత్యానాం రాజ్ఞాం చ మమ శాసనాత్।
ఏతద్రాజన్ మమ ధనం తేన దీవ్యాంయహం త్వయా॥ 2-85-19

In dEvanAgari script
शतं दासी सहस्राणि तरुण्यो हेम भद्रिकाः
कंबु केयूर धारिण्यो निष्क कंठ्यः स्वलंकृताः

महार्ह माल्या भरणाः सु वस्त्राश चंदनोक्षिताः
मणीन् हेम च बिभ्रत् यश चतुः षष्टि विशारदाः।

अनुसेवां चरंतीमाः कुशलान कृत्त सामसु-
स्नातकानाम अमात्यानां राज़ञां मम शासनात।

ए तद राजन मम धनं तेन दीव्यां अपं त्वया।

ENGLISH TRANSLATION OF THE ABOVE SANSKRIT VERSES BY KISHORE MOHAN GANGULY, slightly modified by me.

Yudhishthira said,--‴I have a hundred thousand serving-girls, all young, and decked with golden bracelets on their wrists and upper arms, and with coins round their necks and other ornaments, adorned with costly garlands and attired in rich robes, daubed with the sandal paste, wearing jewels and gold, and well-skilled in 64 arts, especially versed in dancing and singing, and who wait upon and serve at my command the celestials, the Snataka Brahmanas, and kings. With this wealth, I will stake with you !‴

How did 11th Century CE Telugu translator of Mahabharata, the great Nannaya mahAkavi handled this scene? నన్నయగారు శ్రీ మదాంధ్ర మహాభారతం, సభా పర్వంలో దీనిని ఎలా అనువదించారు.

వ. ఇట్లు యుధిష్ఠిరుండు బద్ధమత్సరుం డయి పెఱిగి యొండొండ యొడ్డుచు నిష్కసహస్ర భరితానేకాయుత కుండమండితంబు లయిన సువర్ణ భాండాగారంబులును, వజ్రవైదూర్య మరకత మౌక్తి కనీల ప్రవాళ పద్మరాగాది వివిధ శుద్ధ విపుల రత్న పరిపూర్ణంబు లైన రత్న భాండాగారంబులుం, బ్రత్యేకంబ పంచ ద్రోణ కాంచన సంచితంబు లయిన చతుశ్శత నిధులును మణికింకిణీ జాలాలంకృతంబు లయిన యసంఖ్యాతహయయూధంబులును, జాతరుప వరూథంబులుం, గనక కక్ష్యాకుథసనాథంబు లయిన మదాంధగంధసింధుర సందోహంబులుం, బరార్థ్యరత్నభూషితంబు లయిన యోషిత్సహస్రంబులును, ననుదినాతిథిజన భోజనపాత్ర హస్తులయిన శతసహస్ర పరిచారకులును నర్జునునకు జిత్రరథుం డిచ్చిన గంధర్వహయంబులందొట్టి దుగ్ధపాన శాలితండులఖాదనంబులం బెరుఁగుచున్న జాత్యశ్వా నేకాయుతంబులు, నజావి గోమహిష ఖర రాసభనివహంబులు నొక్కొక్క యొడ్డునన యొడ్డి యోటుపడినం జూచి విదురుండు ధృతరాష్ట్రునకు రహస్యంబున నిట్లనియె. 177

Vyasa, in Chapter 85 of Book 2 (Sabha parvam, Adhyayam 85) used 40 verses to describe how betting between Yudhishthira and Sakuni. Vyasa maintained a depictive drama. Nannaya, disposed off the whole process in seven lines of prose given above. Nannaya wrote yOshita sahasrambulu which means 1000 girls. Vyasa's verse 2-85-18 mentions 100,000 girls. Vyasa described them as apart from being decorated, and adorned, as experts in 64 arts. Nannaya condensed everything. Nannaya used one attribute to describe Yudhishthira: "baddha matsarunDu" = "one who is bound by envy". In my humble opinion, Nannaya should have either adhered to original of Vyasa or alternatively used the adjective "durASA baddhunDu" = "one who is bound by greed" which aptly describes YudhishThira's State of Mind at that time. Anyway these are all minor abherrations. It will be suffice to say that those who want to explore probable facts and truths should analyse Vyasa Mahabharata instead of depending on Indian Language translations.

Why I am writing this is, All India Radio (AkASa vANi), Vijayawada Station, is every Friday morning at 9.30 broadcasting a Mahabharata analysis program based on Telugu Bharatam. Better thing ought to have been: comparing both Vyasa and Andhra Mahabharatas.

Back to wreckless betting of 100,000 girls made by Yudhishthira: As ybrao-a-donkey my mind thinks on behalf of the working class. Okay, let Yudhishthira bet himself, his own brothers including his step-brothers, their common wife. We shall concede his right for the time being. But does Yudhishthira have a right to gamble with the lives of servant girls? Are they slaves? Are they bettable commodities?

Now, our Great Preacher Ramakrishna Paramahamsa says that Yudhishthira's truthfulness, his forbearance, his patience, his discrimination, his dispassion, his devotion to God were not seen by the visitor Hriday or Jatin.

This is not the sole instance of Yudhishthira lacking discriminating abilities, particularly when he is caught by covetousness a la Dhritarashtra. These negative instances outnumber the instances where Yudhishthira acted with equanimity and justice. One such rare positive instance is Yaksha prasnalu (Yaksha's Questions) episode in the Book of Forests (Aranya Parvam). These yaksha prasnalu were already dealt with in our blog post No. 153. Click to go to http;//problemsoftelugus.blogspot.com/search/label/153'. (To continue. सशेष. ఇంకా కొనసాగించాలి.)

553 Did YudhishThira's (dharmarAja's) aSvamEdha sacrificial animals include women and bulls? युधिष्ठिर (धर्मराज) के अश्वमेथ यज्ञ पशु में औरते और रिषभ भी थे ? యుధిష్ఠిరుడి (ధర్మరాజుగారి) అశ్వమేథ యాగంలో యజ్ఞ పశువులుగా స్త్రీలను, ఎద్దులను కూడ బలి ఇచ్చారా ?

People know that, during Asvametha sacrifice, a Royal horse is sent out across the country, inviting challengers to the Emperor's authority to bind the horse and be vanquished by the accompanying King's forces, or alternatively recognise and submit to the King's authority by worshipping the horse and giving gifts to the King. Few people know that not only the horse is sacrificed after its return to the Capital, apart from hundred of other animals, fishes and birds, tied to gold sacrificial posts called "yUpa sthambhAs". Bulls were also a part of the sacrificial animals in Yudhishthira's asvamEtha. What has now astonished this blog writer is, there is one verse in Mahabharata aSvamEtha parva (Book 14), which indicates that women might have been sacrificed, in addition to animals, birds and fishes.

जनता को यह पता है कि अश्वमेथ यज्ञ में महाराज के अश्व को देश संचार में भेजते हैं, उस अश्व के मुख पर एक फलक रखते हैं, महाराज के अधिकार को सवाल करना चाहनेवाले वीर, उस अश्व को बांद सकते हैं, और महाराज के सेनाओं के खिलाफ युध्ध करके उस सैन्य को हरा सकते हैं। नहीं तो, वे अश्व को पूजा करके, महाराज के गौरव में शुल्क भेजना होगा। लेकिन आम लोग को यह पता नहीं है कि, अश्वमेथ याग में, उस हय के साथ, कई अन्य पशु, पक्षी, जलचर भी बली की जाते थे। इन पशुओ को बली क्रतु पूर्ण होने तक स्वर्ण यूप स्तंभों से बांदते थे। युधिष्ठिर के अश्वमेथ याग में, अश्व के अलावा, अन्य जंतुओं के अलावा, रिषभ भी बली किये गये थे। आश्चर्यकर विषय यह है कि, व्यास महाभारत अश्वमेथ पर्व मं एक श्लोक है, जिस में यह संदेह भी उठता है, कि पशु पक्षी जलचरों के अलावा स्त्रियाँ भी बली किया गया होगा। यह सिर्फ अनुमान है। महा पंडित जन और इंडियन कौन्सिल आफ हिस्टारिकल रीसर्च इसके बारे में परिशोथन करना, और सत्य निर्धारण करना पडेगा।

లవకుశ వంటి సినిమాలను చూసిన సాధారణ ప్రజలకు, మహారాజులు అశ్వమేథ యాగాలలో, ఒక గొప్ప గుర్రం ముఖానికి ఒక ఫలకాన్ని కట్టి దేశమంతా వదులుతారని, మహారాజుయొక్క సార్వభౌమత్వాన్ని సవాల్ చేయదలుచుకున్న వీరులెవరైనా ఉంటే, ఆగుర్రాన్ని బంధించి, రాజు యొక్క సైన్యంతో పోరాడ వచ్చని ఆ ఫలకం మీద లిఖించి ఉంటుందని విదితమే. ఆతరువాత, ఆ గుర్రం అన్ని అడ్డంకులను దాటుకొని రాజధానికి తిరిగి వచ్చాక ఆ గుర్రాన్ని పూజిస్తారని కూడ తెలుసు. ఆతరువాత ఏమి జరుగుతుందనేదే ఎక్కువ మందికి తెలియదు. ఆ గుర్రాన్నే కాక , వందలకొద్దీ పశువులను, పక్షులను, చేపల వంటి జలచరాలను కూడ బలి ఇస్తారు. మనం వ్యాస విరచిత సంస్కృత మహాభారతాన్ని చూస్తే, మహాభారత యుధ్ధం జరిగాక ధర్మరాజు గారు అశ్వమేథ యాగం చేశారు. దానిలో యాగాశ్వాన్నే కాక, పశువులు, పక్షులు, జలచరాలే కాక ఎద్దులను కూడ బలి ఇచ్చినట్లు కనిపిస్తుంది. ఇంకా ఆశ్చర్య విషాదాలకు అనుమానం కలిగించే శ్లోకం ఒకటి కనిపిస్తుంది. దీనిలో స్త్రీలను బలి ఇచ్చారా అనే అనుమానం కలుగుతుంది. అయితే కేవలం ఒక్క శ్లోకంలొ ఉంది అనే అనుమానంతోనే మనం సంపూర్ణ నిర్ణయానికి రాలేము. ఈవిషయంపై సంస్కృతేతిహాసాలలో మహా పండితులు, ప్రభుత్వ సంస్థలైన ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ హిస్టారికల్ రీసర్చి వంటి వారు లోతుగా పరిశోథించి ఒక నిర్దిష్ట అభిప్రాయానికి వస్తే బాగుంటుంది.

Though there is no absolute proof, a verse in VyAsa Mahabharata in Sanskrit language, gives rise to some suspicion.

संपूर्ण साक्ष्य तो नहीं है, परन्तु व्यास महाभारत के एक श्लोक संदेह कारक दिख रहा है। సంపూర్ణమైన ఋజువు లేదుకానీ, వ్యాస మహాభారతం, అశ్వమేధ పర్వం లోని ఒక శ్లోకం అనుమానానికి తావిచ్చేదిగా ఉంది.

Vol 14. of Krishna DvaipAyana's (vyAsa) Sanskrit Mahabharata Epic of approx. 1,15,000 KumbhakONam version. Chapter 89. Verse Nos. 32 to 37. कृष्ण द्वैपायन के व्यस महाभारत. अश्वमेथ पर्व। श्लोक ३२ से ३७ तक. కృష్ణ ద్వైపాయన వ్యాసుడి సంస్కృత మహాభారతం, అశ్వమేథ పర్వం, 32 to 37 శ్లోకాలు.

Sanskrit language verses in Roman Script.

tE vya rAjanta rAjarshE bAsObhir upa SObhitAha|
mahEndrAnugatA dEva yathA saptarshibhir divi. 14-89-32.

ishTakAha kAncanIs chAtra cayanArtam kritA vibhO |
su SubhE cayanam tacca dakshasyEva prajApatE 14-89-33.

catus cityasca tasyAs AsId ashTA daSa karAtmakaha|
sa rukma pakshO nicitas trikONO garuDAkritihi. 14-89-34.

tatO niyuktAha paSavO yathA SAstram manIshibhi|
tam tam dEvam samudisya pakshiNaha paSavas ca yE. 14-89-35.

rishabhAha SAstra paThitAs tathA jala carAs ca yE|
sarvAm stAn abhyayumjamstE tatrAgni caya karmiNi. 14-89-36.

yUpEshu niyatAc AsIt paSUnAm triSatI tathA|
aSva ratnOttarA yagnE kauntEyasya mahAtmanaha. 14-89-37.

In dEvanAgari script (Hindi script). India's National Language.
ते व्यराजंत राजर्षे वासोभिर उपशोभिताः ।
महेंद्रानुगता देवा यथा सप्तर्षिभिर दिवि. १४-८९-३२.

इष्टकाः कांचनीश चात्र चयनार्तं कृता विभो।
सु शुभे चयनं तच्च दक्षस्येव प्रजापतेः. १४-८९-३३.

चतुश चित्यश्च तस्यासीत अष्टादश करात्मकः।
स रुक्म पक्षो निचितस त्रिकोणो गरुडाकृतिः १४-८९-३४.

ततो नियुक्ताः पशवो यथा शास्त्रं मनीषिभिः ।
तं तं देवं समुद्दिस्य पक्षिणः पशवश्च ये. १४-८९-३५.

ऋषभाः शास्त्र पठितास तथा जलचराश च ये ।
सर्वांस तान अभ्य युंजस ते तत्राग्नि चय कर्मणि. १४-८९-३६.

यूपेषु नियता चासीत पशूनां त्रिशती तथा ।
अश्व रत्नोत्तरा यज्ञे कौंतेयस्य महात्मनः. १४-८९-३७.

Telugu language spoken by 100 million people

తే వ్యరాజంత రాజర్షే వాసోభిరుపశోభితాః।
మహేంద్రానుగతా దేవా యథా సప్తర్షిభిర్దివి॥ 14-89-32

ఇష్టకాః కాంచనీశ్చాత్ర చయనార్తం కృతా విభో।
శుశుభే చయనం తచ్చ దక్షస్యేవ ప్రజాపతేః॥ 14-89-33

చతుశ్చిత్యశ్చ తస్యాసీదష్టాదశకరాత్మకః।
స రుక్మపక్షో నిచితస్త్రికోణో గరుడాకృతిః॥ 14-89-34

తతో నియుక్తాః పశవో యథాశాస్త్రం మనీషిభిః ।
తం తం దేవం సముద్దిశ్య పక్షిణః పశవశ్చ యే॥ 14-89-35

ఋషభాః శాస్త్రపఠితాస్తథా జలచరాశ్చ యే।
సర్వాంస్తానభ్యయుంజంస్తే తత్రాగ్నిచయకర్మణి॥ 14-89-36

యూపేషు నియతా చాసీత్పశూనాం త్రిశతీ తథా।
అశ్వరత్నోత్తరా యజ్ఞే కౌంతేయస్య మహాత్మనః॥ 14-89-37.

Context: Mahabharata war was over. YudhishThira was worried by killing kith and kin, he was polluted by sins. Vyasa advised him to perform ASvamEtha sacrifice. The above verses are a part of the sacrificial arrangements.

संदर्भ: महाभारत महा संग्राम अंत हुआ। युधिष्ठिर चक्रवर्ति हुआ। परन्तु वे, पितामह, गुरु, आदि महा व्यक्तियों और बंधुओं के संहार करने के पाप चिंताओं से बहुत तप्त हो गये। पाप क्षाळन के लिये व्यास महर्षी, युधिष्ठिर को अश्वमेथ याग करने के सलाह दिया। उपरोक्त श्लोक, युधिष्ठिर के अश्वमेथ याग में देवों को बलि देने केलिया लाया हुआ और यूप स्थंभ को बांदा हुआ पशु पक्षइयों के विवरण।

సందర్భం: మహాభారత మహా సంగ్రామం అంతం అయ్యింది. యుధిష్ఠిరుడు చక్రవర్తి అయ్యాడు. కానీ తాత, గురువు వంటి ఆప్తులను, బంధువులను చంపినందుకు పాపం అంటుకున్నదనే చింత పట్టుకున్నది. వ్యాస మహర్షి ధర్మరాజుకి అశ్వమేథ యాగం చేయమని సలహా ఇచ్చాడు. ధర్మరాజు మరుత్తు అనే పూర్వ రాజు తనయాగం కొరకు పోగుచేసిన బంగారాన్ని సంపాదించాడు. అశ్వమేథ యాగం ఏర్పాట్లు చేయించాడు. పైశ్లోకాలు ఆయాగంలో దేవతలకి బలి ఇవ్వటానికి తెచ్చిన జంతువులు, పక్షుల వివరాలను సూచిస్తున్నది.

I am not competent to translate these verses into English. We shall see the translation of Kishore Mohan Ganguli's English translation of Vyasa's Mahabharata. It was published around in 1901. The importance of the Ganguli's translation is : It tries to be very faithful to the original verses in its purport. It is almost accurate word to word.

इन श्लोकों को संस्कृत से अनुवाद करने के लिये, मै अपने को असमर्ध मानता हूँ। हम किशोर मोहन गंगूली से किया हुआ व्यास महाभारत के आंग्ल अनुवाद को देखेंगे। यह ग्रंध अंदाजा १९०१ में प्रकाशित हुआ। इस ग्रंथ के मॆरिट् यह है कि, गंगूली महाशय, व्यास के ओरिजिनल से नजदीक रहने के लिये बहुत कोशिश किया और सफल भी हुआ।

ఈశ్లోకాలను సంస్కృతంలోకి అనువదించేంత ఘనుడిగా నన్ను నేను సంభావించుకోటం లేదు. మనం, కిశోర్ మోహన్ గంగూలీ మహాశయుడి ఆంగ్లానువాదాన్ని చూద్దాము. ఇది రమారమి 1901 లో ప్రచురించ బడింది. ఈగ్రంధం యొక్క గొప్పతనం ఏమిటంటే, వ్యాసుడి యొక్క సంస్కృత అసలుకి అత్యంత సమీపంలో తన అనువాదాన్ని నడపటానికి, గంగూలీ గారు చాల కృషి చేశారు, మరియు సఫలీకృతులు కూడ అయ్యారు.

"...Those best of kings, came to the Horse-sacrifice of the Kuru monarch for doing what was agreeable to him. And they brought many gems with them and many female slaves and horses and weapons. ..."

...

"...Many sacrificial stakes also were set up, made, according to the directions of the scriptures of wood, and adorned with gold. Endued with great effulgence, these were duly planted and dedicated (with scriptural Mantras).

The king saw all animals, again, which belong to land and all those which belong to water, collected there on the occasion. And they also beheld many kine and many buffaloes and many old women, and many aquatic animals, many beasts of prey and many species of birds, and many specimens of viviparous and oviparous creatures, and many that are filth-born, and many belonging to the vegetable kingdom, and many animals and plants that live or grow on mountains. Beholding the sacrificial compound thus adorned with animals and kine and corn, the invited kings became filled with wonder. ..."

ybrao-a-donkey's-humble comments. वैबीराव गधे के विनम्र राय. వైబీరావ్ గాడిద వినమ్ర భావాలు, వీటితో మీరు ఏకీభవించ వలసిన అవసరం లేదు.
It may be observed that Shri Kishore Mohan Ganguli had translated the word "manIshi" as "old women".

हम यह देख सकते हैं कि, श्री किषोर मोहन गंगूली महाशय, "मनीषी" शब्द को "वृध्ध वनिता" अनुवाद दिये थे।

శ్రీ కిశోర్ మోహన్ గంగూలి గారు తమ అనువాదంలో "మనీషి " అనే పదాన్ని "వృధ్ధస్త్రీలు " అని అనువదించినట్లు కనిపిస్తున్నది.

These old women, who were tied to the sacrificial posts, might have been the slave women brought as gifts by the Kings who were paying tributes to Yudhishthira.

इन वृध्ध वनित, जिन को यूप स्थंभों को बांदे हुए थी, राजाओं से लाया हुआ दासी स्त्री हो सकते। लेकिन वे साधारण नौकराणी या विक्रीत जीवितांत दासी यह स्पष्ट नहीं है।

ఈ వృధ్ధ స్త్రీలు , యూప స్థంభాలకి కట్టబడిన వాళ్ళు, యుధిష్ఠిరుడికి కానుకలుగా రాజుల చేత వాళ్ళ రాజ్యాల నుండి తేబడిన దాసీలు కావచ్చు. అయితే వీరు జీతాలకు ఉండే లేక సాధారణ నౌకర్లా, అమ్మటం కొనటం వంటి వాటికి లోనయ్యే జీవిత కాలపు దాసులా (స్లేవ్ స్) స్పష్టత లేదు.

By bathing in some sacred river, when a person get fruits of 10 horse sacrifices, why all this bloodshed?

जब हम , सिर्फ एक पवित्र नदी स्नान से दस अश्वमेथ के फलित पा सकते, तो ये सब रक्त पात धर्म राज क्यों किया? शायद, वे व्यास के वचनों को मान लिया।

కేవలం ఒక పవిత్రనదిలో పుష్కరాలలో నైనా విడిగానైనా స్నానం చేస్తే, పది అశ్వమేథాల ఫలం లభించేటపుడు, ధర్మరాజు ఈ రక్త పాతానికి ఎందుకు పాల్పడ్డాడు. బహుశా వ్యాసుడి సూచనను శిరసావహించ వలసి రావటం వల్ల కావచ్చు.

See the adjective used by Vyasa in 14-89-37. "KauntEyasya mahAtmanaha".

महर्षि व्यास से उपयोगित विशेषण "कौंतेयस्य महात्मनः", श्लोक संख्या १४-८९-३७ में देखीये।

మహర్షి వ్యాసులవారు 14-89-37 లో వాడిన కౌంతేయస్య మహాత్మనః అనే విశేషణాన్ని చూడండి. ఏమి మహాత్ములో ఏమిటో, తలుచుకుంటేనే వృధ్ధస్త్రీలను బలి ఇవ్వటం అంటేనే ఒళ్ళు గగుర్పొడుస్తున్నది. పాఠకులు నన్ను సరిదిద్ద వచ్చును.

(This particular blog post requires a number of corrections, after Readers write their comments. पाठक और विज्ञों के राय देखने के बाद, इस ब्लाग पोस्ट को पुनर लेखन करना होगा। విజ్డులైన పాఠకులు, పండితుల అభిప్రాయాలను విన్నాక ఈ బ్లాగ్ పోస్టును తిరిగి వ్రాయవలసి రావచ్చు.)

127 Narendra Modi Marital Status

127 Difficult to understand this Indian Nation ఈ భారత జాతిని అర్ధం చేసుకోవటం కష్టం.
చర్చనీయాంశాలు: నరేంద్రమోడి, బిజెపి, భారతీయ వివాహవ్యవస్థ, వ్యాసభారతం, కాళిదాసు

---

దీనిగురించే, అహమ్మదాబాద్ అడిషనల్ ఛీఫ్ జుడిషియల్ మెజిష్ట్రెట్ కోర్టు తీర్పుకు సంబంధించినది, చదవటానికి లింకు: పోస్టు నం.౨౮౨ చదవటానికి క్లిక్.

3.2.2014 నాటి పోస్ట్ నంబర్ 126కి ఇది కొనసాగింపు. పోస్ట్ నం. 126 లో నరేంద్రమోడీ భార్యగా చెప్పుకుంటున్న, మోడీ గారు ఇంతవరకు ఖండించని, జశోదా బెన్, రిటైర్డ్ టీచర్ గారిని మనం లవకుశలో సీత తో పోల్చుకోటం పాఠకులకు గుర్తుకు ఉండి ఉంటంది. సందేహించకుమమ్మా రఘురాముప్రేమను అనే పాటను కూడ స్మరించుకున్నాము.


మన బుర్రలో మెదలుతున్న అంశం, ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ పత్రిక వారికి, జశోదా బెన్ గారికీ టెలిపతీ ద్వారా చేరిందా అన్నట్లుగా (టెలిపతిలో ఒక మస్తిష్కంలోంచి మరో మస్తిష్కానికి సందేశాల వెళ్ళే అధిమానవశక్తి. ఇది ఊహే. ఋజువుల్లేవు), జశోదాబెన్ గారు ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ పత్రికకు ఒక ఇంటర్వ్యూ ఇచ్చారు. ఇది ౩.2.2౦14 ఫైనాన్సియల్ ఎక్స్ప్ ప్రెస్ లో ప్రచురితం అయ్యింది. చదవాలనుకునే వారికి లింక్.

http://www.financialexpress.com/news/i-like-to-read-about-him-%28narendra-modi%29...-i-know-he-will-become-pm-wife-jashodaben/1222311 చదువుటకు క్లిక్ చేయండి

ఈ ఇంటర్వ్యూ లోని కొన్ని వాక్యాలను పరిశీలించబోయే ముందు ఇంకొక పోలిక.

శకుంతలను తన భార్య అనే విషయం దుష్యంత మహారాజు మరిచిపోయాడు. మహాభారతంలో దుష్యంతుడు-శకుంతలల కథకు, కాళిదాస విరచిత అభిజ్ఞాన శకుంతలానికి ఒక తేడా ఉంది.

కాళిదాస విరచిత అభిజ్ఞాన శకుంతలం

దుర్వాసముని శాపం వల్ల శకుంతల, దుష్యంతుడు ఇచ్చిన రాజముద్రికా ఉంగరాన్ని నదిలో పారేసుకుంటుంది. గర్భవతియైన శకుంతలను, ఆమెభర్త యైన దుష్యంతుడి వద్దకు కణ్వ మహర్షి శిష్యులు తీసుకువెళ్ళినపుడు దుష్యంతుడు రాజసభలో ఆమె ఎవరో తెలియదని ప్రకటించాడు. కణ్వ మహర్షి శిష్యులు చేసేది ఏమీలేక, ఆమెను వెనక్కు తీసుకు వెళ్ళలేక, దిక్కు తోచని పరిస్థితిలో ఉన్నపుడు, దుష్యంతుడి పురోహితుడు గర్భవతియైన శకుంతలకు ఆశ్రయం ఇచ్చాడు.

మేనక - కశ్యపుడు

తరువాత శకుంతల తల్లియైన అప్సర మేనక, శకుంతలను ఆకాశమార్గంలో కశ్యప మహర్షి ఆశ్రమానికి తీసుకువెళ్ళి అక్కడ కశ్యపుడిచేత రక్షణ ఏర్పాటు చేస్తుంది. అక్కడే భరతుడు జన్మించాడు.

శకుంతల పారేసుకున్న ఉంగరాన్ని నదిలోని ఒకచేప మింగి వేస్తుంది. ఆచేపను పట్టుకున్నజాలరి వాడు ఆ ఉంగరాన్ని తీసుకువెళ్ళి రాజుకు సమర్పించినపుడు శకుంతల తన భార్య అనే విషయం దుష్యంతుడికి గుర్తుకు వస్తుంది.

దుష్యంతుడు దేవేంద్రుడికి దేవదానవయుధ్ధంలో సహాయం చేసినందున దేవేంద్రుడు దుష్యంతుడిని స్వర్గానికి తీసుకెళ్ళాడు. రాజు స్వర్గంలో విహరిస్తున్నప్పుడు అక్కడ కశ్యపాశ్రమ సమీపంలో భరతుడు (మరొకపేరు సర్వదమనుడు) ఒక సింహం పిల్లతో ఆడుకుంటూ ఉంటాడు. అతడి ఆగడాలు మితిమీరుతున్నాయని, అతడిని మందలించమని చెలికత్తెలు రాజును కోరగా, అతడు భరతుడిని తన ఒడిలోకి తీసుకుంటాడు. పితృవాత్సల్యం జాలువారుతుంది. ఆసమయంలో బాలుడిచేతికి కశ్యపుడు రక్షగా కట్టిన తాయత్తు ఊడినేలపై పడుతుంది. దుష్యంతుడు దానిని ఎత్తి పైకి తీసాడు.

దీనిని చూసిన శకుంతల చెలికత్తెలు ఆశ్చర్యపోయారు. ఎందుకంటే కశ్యపుడు చేసిన ఏర్పాటు ప్రకారం, ఆ తాయత్తుని ఆబాలుడి తండ్రి తప్ప వేరెవరు ముట్టుకున్నా అది పాముగా మారుతుంది. చెలికత్తెలు వెళ్ళి శకుంతలను పిలుచుకు వస్తారు.

తరువాత దుష్యంతుడు శకుంతలను క్షమాపణ వేడుకుంటాడు. శకుంతల దుష్యంతుడి పాదాలపై పడుతుంది. ఇలా పునస్సమాగమం జరుగుతుంది. భరతుడితో శకుంతలా దుష్యంతులు భూలోకానికి వచ్చి కొన్నివేల ఏళ్లు పాలించాక భరతుడికి పట్టాభిషేకం జరుగుతుంది. ఈ భరతుడి పేరుమీదే మన దేశానికి భారతదేశం అనే పేరు వచ్చింది అని ఒక నమ్మకం.

ఉత్తర రామాయణం ప్రకారం సీతకు రాముడు మరొకసారి పాతివ్రత్యపరీక్ష పెట్టాలనుకుంటాడు. సీత ఇష్టపడక తన తల్లియైన భూదేవితో లీనమవుతుంది. లవకుశ సినిమాలో ఇంకో పాతివ్రత్య పరిక్షా ప్రతిపాదన వదలివేసి, డైరక్టుగా సీత అంజలీదేవి , తల్లి భూదేవి ఎస్. వరలక్ష్మితో బద్దలైన భూమిలోకి వెళ్ళిపోయినట్లుచూపారు.

వ్యాసభారతం ఆది పర్వం (లో సంభవ పర్వం) ప్రకారం

శకుంతల తన తండ్రియైన కణ్వుడి ఆశ్రమంలోనే భరతుడిని కన్నది. అతడు ఆరు ఏళ్ళ వయసు వచ్చేసరికి సర్వదమనుడు అనే పేరు తెచ్చుకున్నాడు. అపుడు కణ్వుడికి గుర్తుకి వచ్చింది. వివాహమైన స్త్రీ తండ్రి ఇంట్లో ఎక్కువకాలం ఉండకూడదు, అని. కణ్వుడు శకుంతలను, భరతుడిని, తన శిష్యులని తోడిచ్చి దుష్యంతుడి వద్దకు పంపాడు. దుష్యంతుడు శకుంతలను, భరతుడిని చూచి నాకేమీ తెలియదు, నీఇష్టం వచ్చిన చోటికి వెళ్ళమన్నాడు.

శకుంతల దుష్యంతుడికి పెద్ద ఉపన్యాసమే ఇచ్చింది. ఇంకోసారి దానిని మనం విశ్లేషించుకోవచ్చు.

సీతను మరల స్వీకరిస్తే జనం ఏమంటారో అనే భయం శ్రీరాముడికి ఉన్నట్లే, దుష్యంతుడికి కూడ ఉన్నది (వ్యాసభారతం ప్రకారం)

శకుంతల సభలోంచి వెళ్ళిపోయాక ఆకాశవాణి (అశరీరవాణి లేక గగనవాణి) దుష్యంతుడికి శకుంతల తన భార్యేనని, భరతుడు తన కొడుకేనని గుర్తు చేసింది. వారిని స్వీకరించమని కూడ చెప్పింది. దుష్యంతుడు చాలా ఆనందించాడు.

ఆకాశవాణి చెప్పకముందే తాను శకుంతలా భరతులను స్వీకరించి ఉంటే జనం అనుమానించే వారు. ఇప్పుడు ఆకాశవాణి చెప్పింది కాబట్టి ఇంక జనం అనుమానించరు. అనుకున్నరాజు శకుంతలను, భరతుడిని తిరిగి వెనక్కి పిల్చుకున్నాడు. రాజు , తాను మొదట ఎందుకు కాదన్నాడో శకుంతలకు చెప్పాడు (జనాపవాద భీతి అనే). కథ సుఖాంతం. భరతుడి పాలన మొదలవుతుంది.

మన అభినవ శ్రీరాముడు, అభినవ దుష్యంతుడు శ్రీనరేంద్ర మోడీ

మన అభినవ శ్రీరాముడు, అభినవ దుష్యంతుడు శ్రీనరేంద్ర మోడీ ఇంత వరకు ఏవిషయం తేల్చటం లేదు. అవునంటే ఏమవుతుందో. కాదంటే ఏమవుతుందో.

శ్రీవారు 2.2.2014 నాడు ఢిల్లీలో ప్రసంగస్తూ పిటిఐ- మరియు- ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ ప్రకారం ఇలా అన్నారు.

“... Some days ago, women from Uganda were mistreated, girls from Manipur were harassed and a boy from Arunachal was killed. The country’s head hangs in shame. ... ”

తెలుగు సారం

''కొన్ని రోజుల క్రితం ఉగాండా నుండి వచ్చిన స్త్రీలు మిస్ ట్రీట్ చేయబడ్డారు. మణిపూర్ నుండి వచ్చిన బాలికలు హెరాస్ చేయబడ్డారు. అరుణాచల్ నుండి వచ్చిన ఒకబాలుడు చంపబడ్డాడు. ఈదేశం యొక్కతల సిగ్గుతో వ్రేలాడుతున్నది.''

ఉగాండా స్త్రీలకు జరిగిన అవమానం గురించి, మణిపూర్ బాలికలకు జరిగిన హెరాస్ మెంటు గురించి మోడీగారి ఆవేదన అర్ధం చేసుకుందాం.

జశోదాబెన్ గారు తన భార్యనా కాదా అనే విషయాన్ని మోడీగారు స్పష్టం చేస్తే బాగుంటుంది. చాలా మబ్బుతెరలు వీడి పోతాయి.

ఒకవేళ జశోదాబెన్ గారిని తన భార్యగా నరేంద్రమోడీగారు అంగీకరిస్తే, ప్రస్తుత భారత ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ గారు తన భార్య గురుశరణ్ కౌర్ గారిని విదేశాలకూ, ప్రతి చోటికీ తీసుకెళ్ళినట్లుగా, జశోదాబెన్ గారిని కూడ తీసుకు వెళ్తారా? జర్మనీ అధ్యక్షుడుగారిని రాష్ట్రపతి ఆహ్వానించినపుడు, తనకూతురు అయిన శర్మిష్ఠగారిని ప్రక్కన నిలబెట్టుకున్నారు. జవహర్ లాల్ నెహ్రూ గారికి ఇందిరా గాంధీ సహాయం చేసేది. రాజీవ్ కి సోనియా సహాయం ఉండేది అని వేరే చెప్పనవసరం లేదు.

మామూలుగా భారతీయ సంస్కృతి ప్రకారం, ధర్మపత్ని పాత్ర కేవలం మతసంబంధమైన కార్యాలలో మాత్రమే, తప్ప విదేశాలకు ప్రత్యేకవిమానాలలో తిప్పటానికి కాదు, అని నరేంద్రమోడీ గారు ఉద్ ఘోషిస్తారా? జశోదాబెన్ గారు అంతర్జాలంలో దొరుకుతున్న ఒకవీడియోలో ''మై ధర్మ పత్నీ హు, మై ధర్మ పత్నీ హు'' అంటున్నారు.

(ఇంకా ఉంది. ఎవరికైనా మనోభావాలు గాయపడితే పాఠకులు కామెంట్లు వ్రాస్తే సరిదిద్దుకోటానికి ప్రయత్నిస్తాను).

083 Why didn't nannaya highlight abduction of Subhadra by Arjuna ? అర్జునుని కిడ్ నాపర్ గా చిత్రించని నన్నయ

083 Wasn't Subhadra kidnapped as per nannaya ? అర్జునుని కిడ్ నాపర్ గా చిత్రించని నన్నయ

---

చర్చనీయాంశములు: మహాభారతం, నన్నయ , వివాహాలు, వ్యాసభారతం, పద్యకవిత్వం

నన్నయ ప్రణీతమైన శ్రీమదాంధ్ర మహాభారతం, ఆదిపర్వం, ప్రథమాశ్వాసం, 194వ వచనం.

ఇట్లు వాసుదేవుండు వసుదేవాక్రూర సారణ సాంబ సాత్యకి సహితంబుగా నంతర్ద్వీపంబుననుండి వచ్చిన యనంతరంబ యమరావతి నుండి యమర సిధ్ధ సాధ్య ముని గణ పరివృతుండై యమరేంద్రుండు వచ్చెనంత బృహస్పతి యిచ్చిన యుత్తమ లగ్నంబున నగ్ని యమ నిరృతి వరుణ వాయు ధన దేశానాది సురవరులు , నత్రి భృగు నారద వశిష్ఠ వామదేవ ప్రభృతి మహామునులు సదస్యులుగాఁ గశ్యపప్రజాపతి హోమకర్తగా నరుంథతియు , శచియు, సత్యభామయు, రుక్మిణియు, అప్సరోగణంబులతోడం పురంధ్రీ కార్యంబులు నిర్వహింప సుభద్రార్జునుల వివాహ మహోత్సవం బతి రమ్యంబయ్యె నంత.

(ఇంద్రుడి ఆనంద బాష్పాలు)
తరువోజ ఛందస్సు.
అనిమిష ప్రభుఁడు నిజాత్మజు ననఘు నర్జునుఁ బ్రీతితో నభిషిక్తుఁ జేసి
మనుజేంద్రుఁ గాంచనమణిమయోత్తుంగ మకుట విభూషణ మస్తకుఁ జేసి
యనుపమ కేయూర హారాది భూషణాభిశోభితుఁ జేసి యప్పుడానంద
జనితాంబు కణికార్ద్ర చక్షు సహస్ర జల రుహంబులు దాల్చె సమ్మదం బెసగ.

ఇక్కడ ఇంద్రుడి ఆనందాన్ని నన్నయ తన తరువోజలో వర్ణించిన విధం మనోజ్ఞంగానే ఉన్నది. ఇంద్రుడికి అహల్య భర్త గౌతముడి శాపం వల్ల 1000 కళ్ళు శరీరమంతా వ్యాపించాయనేది విజ్ఞులైన పాఠకులకు తెలుసు. నన్నయ గారి సొగసైన వర్ణన ఏమిటంటే, ఇంద్రుడి వెయ్యి కళ్లలోంచి కూడ ఆనంద బాష్పాలు వచ్చాయిట. ఊహించండి, వెయ్యి కళ్ళు. వెయ్యి కళ్లల్లోంచీ కన్నీళ్ళు. ఇది నన్నయ నానారుచిరార్థ సూక్తినిథిత్వానికి, ప్రసన్న కథాకలితార్ధయుక్తికి నిదర్శనం.

వ్యాస భారతం, ఆది పర్వం, 211 వఆధ్యాయం , 1 నుండి , 212 వఆధ్యాయం , 10 వరకు శ్లోకాలు.

రైవత పర్వతం వద్ద యాదవులు ఉత్సవం జరుపుకుంటున్నారు. కృష్ణార్జునులతోపాటు, సుభద్ర తండ్రి వసుదేవుడు, పెద్దన్న బలరాముడు కూడ ఉన్నారు. (నన్నయ కథనంలో బలరాముడు నగరంలో ఉన్నాడు).
సుభద్రను చూచిన అర్జునుడు మన్మథ తాపంతో బాధ పడుతున్నాడు.
దీన్ని గమనించిన శ్రీకృష్ణుడు:

వనేచరస్య కిమ్ ఇదం కామేనాలోడ్యతే మనః
17 మమైషా భగినీ పార్ధ సారణస్య సహోదరా
యది తే వర్తతే బుథ్ధిర్ అ వక్ష్యామి పితరం స్వయమ్.

సారం: ఎందుకు కామంతో బాధ పడతావు? నాసోదరిని వివాహం చేసుకోటం నీకిష్టమైతే, నేను మానాన్నగారితో మాట్లాడతాను.

అర్జునుడు:

దుహితా వసుదేవస్య వసుదేవస్య చ స్వసా
రూపేణ చైవ సంపన్నా కమ్ ఇవైషా న్ మోహయేత్
19 కృతమ్ ఏవ తు కల్యాణం సర్వం మమ భవేద్ ధ్రువమ్
యది స్యాన్ మమ వార్ష్ణేయీ మహిషీయం స్వసా తవ
20 ప్రాప్తౌ తు క ఉపాయః స్యాత్ తద్ బ్రవీహి జనార్దన
ఆస్దాస్యామి తదా సర్వం యది శక్యం నరేణ తత్

సారాంశం: వార్ష్ణేయి నాకు మహిషి అవుతందంటే మహదానందమే. ఆఉపాయం కృష్ణా నీవే చెప్పు.

శ్రీకృష్ణుడు :

స్వయంవరః క్షత్రియాణాం వివాహః పురుషర్షభ
స చ సంశయితః పార్ధ స్వభావస్యానిమిత్తతః
22 ప్రసహ్య హరణం చాపి క్షత్రియాణాం ప్రశస్యతే
వివాహ హేతొః శూరాణామ్ ఇతి ధర్మవిదో విదుః
23 స త్వమ్ అర్జున కల్యాణీం ప్రసహ్య భగినీం మమ
హర స్వయంవరే హయ అస్యాః కొ వై వేద్ అ చికీర్షితమ్.

సారాంశం: కన్యలను అపహరించటం క్షత్రియులకు ధర్మమే అని ధర్మ విదులు చెప్తారు. కాబట్టి కల్యాణి, ప్రసహ్య భగిని, అయిన నాచెల్లెలిని నీవు అపహరించుకొని తీసుకుపో.

అర్జునుడు సరే అన్నాక, వారు ధర్మరాజు అనుమతి కోసం వార్తావహులను పంపి, ఆయన అనుమతిని సంపాదించారు.

ఆది పర్వము - అధ్యాయము - 212
1 [వైశంపాయనుడు -అర్జునుడు సుభద్రను అపహరించుకొని వెళ్ళిన విధాన్ని వర్ణించాడు.]
తతః సంవాదితే తస్మిన్న అనుజ్ఞాతో ధనంజయః
గతాం రైవతకే కన్యాం విదిత్వా జనమేజయ
వాసుదేవాభ్యనుజ్ఞాతః కదయిత్వేతికృత్యతామ్
2 కృష్ణస్య మతమ్ ఆజ్ఞాయ ప్రయయౌ భరతర్షభః
3 రధేన కాఞ్చనాఙ్గేన కల్పితేన యదావిధి
సైన్యసుగ్రీవ యుక్తేన కిఙ్కిణీజాలమాలినా
4 సర్వశస్త్రొపపన్నేన జీమూతర్ వనాదినా
జ్వలితాగ్నిప్రకాశేన ద్విషతాం హర్షఘాతినా
5 సన్నథ్ధః కవచీ ఖడ్గీ బధ్ధ గోధాఙ్గులిత్రవాన
మృగయా వ్యపదేశేన యౌగపథ్యేన భారత
6 సుభద్రా తవ అథ శైలేంద్రమ్ అభ్యర్చ్య సహ రైవతమ్
దైవతాని చ సర్వాణి బ్రాహ్మణాన్ స్వస్తి వాచ్య చ
7 ప్రదక్షిణం గిరిం కృత్వా ప్రయయౌ ద్వారకాం ప్రతి
తామ అభిద్రుత్య కౌన్తేయః ప్రసహ్యారోపయద్ రధం
8 తతః స పురుషవ్యాఘ్రస్ తామ్ ఆదాయ శుచిస్మితామ్
రధేనాకాశగేనైవ ప్రయయౌ స్వపురం ప్రతి
9 హర్యమాణాం తు తాం దృష్ట్వా సుభద్రాం సైనికో జనః
విక్రోశన్ పరాద్రవత్ సర్వో ద్వారకామ్ అభితః పురీమ్
10 తే సమాసాద్య సహితాః సుధర్మామ్ అభితః సభామ్
సభా పాలస్య తత్ సర్వమ్ ఆచఖ్యుః పార్ధ విక్రమమ్.

ఇక్కడేమున్నది? సుభద్ర రైవత పర్వతాన్ని పూజించింది. బ్రాహ్మణులు స్వస్తివాక్యాలు పొందింది. సుభద్రను అర్జునుడు బలవంతంగా రథంలో ఎక్కించుకున్నాడు. రైవత పర్వతానికి ప్రదక్షిణంచేసారు. అడ్డు వచ్చిన యాదవులను, అర్జునుడు ఓడించి వెనక్కి పంపాడు. వాళ్ళు వెళ్లి ద్వారకానగరంలో జరుగుతున్న సుధర్మ అనే యాదవ రాజ సభలో మొర పెట్టుకున్నారు.

ఇంద్రుడేడీ? వాడి వెయ్యి కళ్ళేవి? ఆవేయి కళ్లలో ఆనంద బాష్పాలేవి? వశిష్ఠ వామదేవాదులు ఏరి? నన్నయగారు చేసిన కల్పనలు ఇక్కడ కన్పించవేం. వాసుదేవుడు ఎత్తుకెళ్లమన్నాడు. అర్జునుడు ఎత్తుకెళ్ళాడు. అంతే.

తరువాత బలరాముడికి తెలియటం, ఆయన ఉద్రేక పడటం, కృష్ణుడు సముదాయించటం వంటివి మామూలే.

నన్నయ కథను తన ఇష్టం వచ్చినట్లు మార్చేశాడు. ఇతిహాసం అంటే 'ఇదికదా జరిగినది ' అని అర్థం. వ్యాసుడు జరిగింది జరిగినట్లు చెప్పాడో లేదో మనకు తెలియదు కానీ, నన్నయ మటుకు వ్యాసుడు వ్రాసిన దాన్ని తన ఇష్టం వచ్చినట్లు వాడేసుకున్నాడు.

బాధాకరమైన విషయం ఏమిటంటే, గుళ్ళల్లో, టీవీల్లో పురాణాలు చెప్పేవాళ్ళు నన్నయ వర్ణనలు అన్ని నిజంగా జరిగినట్లుగా వర్ణించేస్తారు. జనం అవన్ని నిజం అనుకుంటారు. అసలు వ్యాసభారతంలోనే , పురాణ పండాలు ప్రక్షిప్తం చేసినవి ఎన్నున్నాయో మనకు తెలీదు. నన్నయ అదనంగా జోడించటం, ఒక కావ్యం , కవిత్వం కోణంలోంచి చూస్తే బాగుంటుంది. కానీ దానిని ఇతిహాసం అనలేం.

శ్రీకృష్ణార్జునయుధ్ధం చలన చిత్రం

ఎంతో జనాదరణ పొందిన ఈచలన చిత్రరాజాన్ని ఇంతవరకు నేను, దురదృష్టవశాత్తు చూడలేకపోయాను. అందువల్ల ఏమీ వ్రాయలేక పోతున్నాను. నా నమ్మకం: చిత్ర దర్శకులు కీర్తశేషులు శ్రీ కె.వి.రెడ్డి గారు నన్నయ గారి కథనాన్ని అనుసరించి ఉంటారు.అంటే ఇంద్రుడు, వశిష్ఠ వామదేవాది మునుల సమక్షంలోనే సుభద్రార్జునుల వివాహం జరిగి ఉండవచ్చు.

072 అర్జునుడు పాతచీరెలు అమ్ముకునేవాడా? Was Arjuna a rag seller?

---

చర్చాంశాలు:

వ్యాస భారతం, మహాభారతం, తిక్కన, నర్తనశాల, mahabharata, పద్యకవిత్వం

1963లో విడుదలైన, నర్తనశాల సినిమా చూచిన వారికి గుర్తు ఉంటుంది. ధర్మరాజు మిక్కిలినేని, కంకుభట్టు వేషంలో విరటుడి ఆస్థానంలో రాజుతో జూదం ఆడుతూ ఉండేవాడు.

దండమూడి రాజగోపాలరావు భీముడిగా నటించాడు. విరాట పర్వ అజ్ఞాతవాసంలో పేరు వలలుడు. విరటుడి దగ్గర వంటవాడు.

అర్జునుడిగా ఎన్ టీ ఆర్. విరాట పర్వ అజ్ఞాతవాసంలో పేరు బృహన్నల. విరటుడి దగ్గర నాట్యాచార్యుడు.

విరాట పర్వం లో నకులుడి అజ్ఞాతవాసం పేరు దామగ్రంధి. విరటుడి గుర్రాలశాలకు అధిపతి. నటుడు కొమ్మినేని రాజగోపాలరావు.

విరాట పర్వం లో సహదేవుడి అజ్ఞాతవాసం పేరు తంత్రీపాలుడు. విరటుడి గోశాలకు అధిపతి.



విరాట పర్వం లో ద్రౌపది అజ్ఞాతవాసం పేరు సైరంధ్రి. నటి సావిత్రి.



కీచకుడిగా స్వర్గీయ ఎస్.వీ.రంగారావు. ఇండోనీషియన్లకు బాగా నచ్చాడు. 1964లో ఇండొనీషియా రాజధాని, జకార్తాలో జరిగిన మూడవ ఆఫ్రో ఆసియన్ చిత్రోత్సవంలో ఉత్తమ నటుడు గా గుర్తింపు పొందాడు. బృహన్నలగా ఎన్ టీ ఆర్ కు ఎందుకో గుర్తింపు దొరకలేదు.

---

ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్నకు వద్దాం.

పాండవులు అజ్ఞాతవాసం చేసినపుడు జీతం సరిపోయేదా? విరటుడు, ధర్మరాజుని, బృహన్నలని తన సభలో మొదటిసారి చూసినపుడు, 'నా రాజ్యం మీకిచ్చేస్తాను. మీరు ఈభూమండలం మొత్తం పాలించటానికి అర్హులు. మీరు నారాజ్యాన్ని పాలిస్తూ, నారాజ్యాన్ని రక్షించండి'. అన్నాడు. మరి ఏమయ్యిందో ఏమో,జీతం ఎంత తక్కువ ఇచ్చాడో ఏమో, అసలు ఇచ్చాడో లేదో ఏమో, పాండవులు సాధారణ నౌకర్లలాగ ప్రవర్తించారు. తిక్కన కొంతవరకు పాండవులను, వ్యాసుడి కన్నా కొంత ఉదాత్తంగానే, ఉదారంగానే చిత్రించాడనాలి.

భీముడి విషయంలో కొద్దిగా వంకర కనిపిస్తుంది. వాయునందనుండు వంటకు మిగిలిన మాంసంబు లమ్మునెపంబున నిచ్చలు సహోదరులకు నిచ్చుచుండు . అంటే ఏమిటి? విరటుడి వంటశాలలో మిగిలిన మాంసాన్ని అమ్మే బాధ్యతను విరటుడు భీముడికి అప్పగించినట్లున్నాడు. అసలు మిగిలిన మాంసాన్ని విరటుడు అమ్మమని చెప్పటమే అర్ధంలేదు. మన భీముడుగారు, అమ్మరా నాయనా అంటే, అమ్మే నెపంతో, కొంత భాగాన్ని సోదరులకు ఇచ్చేవాడుట. ధర్మరాజు దానిని ఎలా తిన్నాడో ఏమిటో. మామూలుగా మనకి ఇలాంటివి రెస్టారెట్లలో జరుగుతూ ఉంటాయి.

విరాట పర్వం, ద్వితీయాశ్వాసం, 2వ పద్యం.
వచనం. దేవా! వైశంపాయనుండు జనమేజయునకిట్లనియె నట్టియెడ ధర్మసూనుండు సభాజనంబుల యుల్లంబులు రంజిల్ల రాజునకు వినోదంబులు వివిధోదాత్త ప్రకారంబులఁ జులుపుచు, నొక్కొక్కమాటు మధుర ప్రసంగంబుగా నాడిన నెత్తంబున గెలిచిన విత్తంబులు తమ్ముల కొసంగుచుండు
వాయునందనుండు వంటకు మిగిలిన మాంసంబు లమ్మునెపంబున నిచ్చలు సహోదరులకు నిచ్చుచుండు .
వివ్వచ్చుండు సంగీత ప్రసంగంబున మెచ్చువడసిన కనకాంబరాదులు సోదరులకుం జేర్చుచుండు .
నకులుండు దురగంబుల గ్రాసంబులం గనిన ధనంబులు తోడంబుట్టువులకుఁ బెట్టుచుండు .
సహదేవుండు గోవులం జూచి భూవల్లభుండు సంతసిల్లిన సమయంబున సముపార్జితంబులగు పదార్థంబులన్నియు నన్నలవశంబు చేయుచు వారలకు గోరసంబులం దుష్టి సలుపుచుండు .
ద్రౌపది తన్నరసికొని తిరుగుచున్న వీరలం గన్నులారం జూచుచును చితంపు నడవడి మెలుగుచుండు.

వ్యాసుడు. వ్యాసభారతం. విరాటపర్వం. 12వ ఆధ్యాయం శ్లోకాలు 5 నుండి 9 వరకు.

5 అజ్ఞాతం చ విరాటస్య విజిత్య వసు ధర్మరాజ
భ్రాతృభ్యః పురుషవ్యాఘ్రో యదార్హం సమ ర్పయచ్ఛతి

6 భీమసేనో ఽపి మాంసాని భక్ష్యాణి వివిధాని చ
అతి సృష్టాని మత్స్యేన విక్రీణాతి యుధిష్ఠిరే

7 వాసాంసి పరిజీర్ణాని లబ్ధాన్ అంతఃపురే ఽర్జునః
విక్రీణాన్ శ్చ సర్వేభ్యః పాండవేభ్యః ప్రయచ్ఛతి

వైబీరావు గాడిద వ్యాఖ్య.

విక్రీణాన్ అనే పదాన్ని చూడండి. లభించిన పాతచీరెలను (వాసాంసి పరిజీర్ణాని లబ్ధాన్ ) అమ్మటం, ఆడబ్బుని తన సోదరులకు ఇవ్వటాన్ని గమనించండి. మన అర్జునుడు గారికి ఉన్న పది నామాల్లో 'ధనంజయుడు'ఒకటి. రాజ్యాలపై దండెత్తి కొట్టుకొచ్చిన డబ్బు మధ్యలో నిల్చుంటాను కనుక తనకు ఆపేరు వచ్చిందని శ్రీవారే స్వయంగా చెప్పుకున్నారు. అలాంటి ఘనాఘన్ ధనంజయుడికి ఈ పాతచీరెలమ్ముకునే గతి ఏమిటి.

అందుకే తెనాలి రామకృష్ణ మహాకవి, శ్రీకృష్ణదేవరాయల సమ్ముఖంలో చెప్పిన చాటువు గుర్తుకు వస్తుంది.

రంజన చెడి పాండవులరి
భంజనులై విరటు కొల్వు పాల్పడి రకటా
సంజయా విధినేమందును
కుంజర యూధంబు దోమ కుత్తుక జొచ్చెన్.

8 సహదేవోఽపి గోపానాం వేషమ్ ఆస్తాయ పాండవః
దధి క్షీరం ఘృతం చైవ పాణ్డవేభ్యః ప్రయచ్ఛతి

9 నకులొ ఽపి ధనం లబ్ధ్వా కృతే కర్మణి వాజినామ్
తుష్టే తస్మిన్ నరపతౌ పాండవేభ్యః ప్రయచ్ఛతి

10 కృష్ణాపి సర్వాన్ భ్రాతౄంస తాన్ నిరీక్షంతీ తపస్వినీ
యదా పునర్ అవిజ్ఞాతా తదా చరతి భామినీ

పాపం అమాయకురాలు ద్రౌపది మటుకు తన ఐదుగురు భర్తలను జాగ్రత్తగా ఎల్లప్పుడూ కనిపెట్టుకొని ఉండేది. ఐదుగురు భర్తలకు సేవలు చేయటం అంటే మాటలా? ఇది యజమానురాలు సుధేష్ణకు చేసే సేవకు అదనం.

సారాంశం ఏమిటి? పాఠకులే ధైర్యంగా చెప్పాలి.